PCSK9 inhibitors เป็นยาที่ใช้สำหรับลดระดับ LDL-cholesterol ในเลือด ออกฤทธิ์โดยการจับกับเอนไซม์ proprotein convertase subtilisin/kexin type 9 (PCSK9) ที่สร้างโดยตับ ส่งผลให้ PCSK9 ไม่สามารถจับกับ LDL receptor ได้ ดังนั้น LDL cholesterol จึงสามารถจับ LDL receptor และเข้าสู่เซลล์ตับเพื่อนำไปใช้หรือแปรสภาพ และขับออกจากร่างกายในรูปของกรดน้ำดีและในรูปอื่น ๆ ได้มากขึ้น ส่งผลให้ระดับ LDL cholesterol ในเลือดลดลง ยากลุ่ม PCSK9 inhibitors ชนิดที่ออกฤทธิ์ผ่านการจับกับ PCSK9 โดยตรงซึ่งมีใช้แล้วในทางคลินิกประกอบไปด้วย alirocumab และ evolocumab โดยยาทั้งคู่เป็น fully humanized monoclonal antibodies ซึ่งเป็นโปรตีนขนาดใหญ่ที่อาศัยการบริหารยาผ่านการฉีดใต้ผิวหนัง ไม่สามารถบริหารผ่านการรับประทานได้ การมาถึงของยา PCSK9 inhibitors ชนิดรับประทานซึ่งมีโครงสร้างยาในลักษณะโมเลกุลขนาดเล็กและดูดซึมได้ผ่านทางเดินอาหาร จึงช่วยลดข้อจำกัดและเพิ่มความสะดวกในการบริหารยาได้ ในปัจจุบันมี PCSK9 inhibitors ชนิดรับประทานหลายตัวกำลังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนา เช่น AZD0780 (สามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=1832) และ enlicitide (MK-0616)
เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา การศึกษา phase 3 ของ enlicitide ได้เผยแพร่ผ่านวารสาร The New England Journal of Medicine ส่งผลให้ enlicitide เป็น PCSK9 inhibitors ชนิดรับประทานตัวแรกที่ผ่านการศึกษาใน phase 3 การศึกษาดังกล่าวเป็น multinational, double-blind, randomized, placebo-controlled ในผู้ป่วยที่มีประวัติ major atherosclerotic cardiovascular disease ที่มีระดับ LDL cholesterol 55 mg/dL หรือผู้ที่มีความเสี่ยงต่อ atherosclerotic cardiovascular disease ที่มีระดับ LDL cholesterol 70 mg/dL โดยให้ enlicitide ขนาด 20 mg วันละครั้งเป็นเวลา 52 สัปดาห์ ผลการศึกษาในสัปดาห์ที่ 24 พบว่ากลุ่มที่ได้รับ enlicitide มี LDL cholesterol ลดลงถึง -57.1% (95% CI -61.8 to -52.5) เทียบกับกลุ่มที่ได้รับ placebo ที่มี LDL cholesterol เพิ่มขึ้น 3.0% (95% CI 0.9 to 5.1) สำหรับผลในสัปดาห์ที่ 52 กลุ่มที่ได้รับ enlicitide มี LDL cholesterol ลดลง -50.4% (95% CI -54.2 to -46.6) เทียบกับกลุ่มที่ได้รับ placebo ที่มี LDL cholesterol เพิ่มขึ้น 4.0% (95% CI 1.7 to 6.3) โดยอุบัติการณ์ของ adverse events ระหว่างทั้ง 2 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
1. Navar AM, Mikhailova E, Catapano AL, Banka P, Blom DJ, Cadena A, et al. A Placebo-Controlled Trial of the Oral PCSK9 Inhibitor Enlicitide. New England Journal of Medicine. 2026; 394(6):529-39.
2. Pokhrel B, Levine SN. PCSK9 Inhibitors [Internet]. Nih.gov. StatPearls Publishing; 2019. Available from:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448100/.
3. Ferri N, Marodin G. Emerging oral therapeutic strategies for inhibiting PCSK9. Atherosclerosis Plus. 2024; 59:25-31.
