ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติชนิดเฉียบพลัน (paroxysmal supraventricular tachycardia หรือ PSVT) เกิดจากความผิดปกติของกระแสไฟฟ้าในหัวใจ ซึ่งมีวงจรการนำไฟฟ้าแบบวนกลับ (re-entry) หัวใจจึงถูกกระตุ้นซ้ำอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจเต้นเร็วขึ้นอย่างเฉียบพลัน ทำให้ผู้ป่วย PSVT มักมีอาการใจสั่น เวียนศีรษะ แน่นหน้าอก หรือหายใจไม่อิ่ม แม้ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะไม่เกิดอันตรายถึงชีวิต แต่ PSVT ก็ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและผู้ป่วยมักต้องมารับการรักษาเร่งด่วนที่ห้องฉุกเฉินซ้ำ ๆ โดยเมื่อมีอาการกำเริบ การใช้ยาฉีดเข้าหลอด เลือดดำ เช่น adenosine หรือยากลุ่ม non-dihydropyridine calcium channel blockers (non-DHP CCBs) ได้แก่ verapamil และ diltiazem ภายใต้การดูแลของแพทย์ จัดเป็นการรักษาทางเลือกแรกมาโดยตลอด เนื่อง จากไม่มียาที่ผู้ป่วยสามารถพกพาและบริหารยาได้เองที่บ้านเพื่อระงับอาการเฉียบพลันได้อย่างทันท่วงที
ล่าสุดเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 2025 ยากลุ่ม non-DHP CCBs ชนิดใหม่ชื่อ etripamil ภายใต้ชื่อการค้า CARDAMYST ได้รับการอนุมัติจาก U.S. FDA สำหรับการเปลี่ยนจังหวะการเต้นของหัวใจในผู้ใหญ่ที่มีอาการ PSVT ให้กลับเป็นปกติ โดย etripamil ออกฤทธิ์ยับยั้งการไหลเข้าของไอออนแคลเซียมผ่าน L-type calcium channels ในเซลล์ของ AV node ส่งผลให้การนำกระแสไฟฟ้าผ่าน AV node ช้าลง และช่วยยับยั้งวงจรการนำไฟฟ้าแบบวนกลับบริเวณ AV node เช่นเดียวกับ verapamil และ diltiazem แต่ etripamil อยู่ในรูปแบบสเปรย์พ่นจมูกแบบใช้ครั้งเดียว (single-use device) ทั้งนี้การที่ etripamil สามารถเข้าสู่กระแสเลือดได้โดยตรงในรูปสเปรย์ เนื่องจากเยื่อบุโพรงจมูกมีหลอดเลือดฝอยจำนวนมาก จึงช่วยให้ดูดซึมได้อย่างรวดเร็ว โดยพบระดับยาในเลือดสูงสุดภายใน 7-10 นาที ก่อนจะถูกเอนไซม์ในกระแสเลือดทำลายอย่างรวดเร็ว ทำให้มีค่าครึ่งชีวิตสั้นเพียงประมาณ 2 ชั่วโมง ช่วยลดความเสี่ยงในการทำให้ความดันโลหิตต่ำรุนแรงหรือยาวนาน
ข้อมูลประสิทธิผลจากการศึกษา RAPID ซึ่งเป็นการศึกษา phase 3 แบบ multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled trial เพื่อประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยของ etripamil ขนาด 70 mg ในผู้ป่วยที่มีอาการ PSVT โดยสามารถบริหารยาได้ด้วยตนเองเมื่อเกิดอาการ และหากอาการยังคงอยู่ สามารถให้ยาซ้ำได้อีก 1 ครั้ง หลังจาก 10 นาที จากผู้ป่วยทั้งหมด 431 ราย และพบการเกิด PSVT ที่ได้รับการยืนยันจำนวน 184 ราย แบ่งเป็น 99 ราย ในกลุ่ม etripamil และ 85 ราย ในกลุ่มยาหลอก เมื่อวิเคราะห์ผลภายใน 30 นาที หลังได้รับยา พบว่าผู้ป่วยในกลุ่ม etripamil มีอัตราการกลับเป็นภาวะหัวใจเต้นปกติ 64% เทียบกับ 31% (HR 2.62; 95% CI 1.66-4.15; p<0.001) และมีค่ามัธยฐานของเวลาที่หัวใจกลับเข้าสู่จังหวะการเต้นปกติ 17.2 นาที เทียบกับ 53.5 นาที ในกลุ่มยาหลอก สำหรับอาการไม่พึงประสงค์ที่พบส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับบริเวณที่พ่นยา ได้แก่ อาการไม่สบายบริเวณจมูก คัดจมูก มีน้ำมูก และระคายเคืองบริเวณคอ โดยส่วนใหญ่มีลักษณะชั่วคราวและไม่รุนแรง
เอกสารอ้างอิง
1. Page RL, Joglar JA, Caldwell MA, Calkins H, Conti JB, Deal BJ, et al. 2015 ACC/AHA/HRS guideline for the management of adult patients with supraventricular tachycardia: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines and the Heart Rhythm Society. J Am Coll Cardiol. 2016 Mar; 67(13):e27-e115. doi:10.1016/j.jacc.2015.08.856.
2. Stambler BS, Camm AJ, Alings M, Dorian P, Heidbuchel H, Houtgraaf J, et al. Self-administered intranasal etripamil using a symptom-prompted, repeat-dose regimen for atrioventricular-nodal-dependent supraventricular tachycardia (RAPID): a multicentre, randomised trial. Lancet. 2023 Sep; 402(10396):118-28. doi:10.1016/S0140-6736(23)00776-6.
3. US Food and Drug Administration. Cardamyst (etripamil) nasal spray prescribing information [Internet]. Silver Spring (MD): US Food and Drug Administration; 2025 [cited 2026 Sep 14]. Available from:
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/218571s000lbl.pdf.
