Narcolepsy type 1 (NT1) เป็นโรคทางระบบประสาทที่ทำให้เกิดความผิดปกติของวงจรการหลับและตื่น โดยมีสาเหตุสำคัญจากการสูญเสียเซลล์ประสาทที่สร้าง orexin (hypocretin) บริเวณ lateral hypothalamus ส่งผลให้ระดับ orexin ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการตื่นตัวและช่วยรักษาความคงที่ของวงจรการหลับและตื่นลดลง ผู้ป่วยจึงมีอาการสำคัญ ได้แก่ ง่วงนอนมากผิดปกติในเวลากลางวัน (excessive daytime sleepiness; EDS) และภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงอย่างฉับพลันที่มักถูกกระตุ้นจากอารมณ์ (cataplexy) นอกจากนี้อาจพบภาวะอัมพาตขณะหลับ (sleep paralysis) อาการประสาทหลอนขณะกำลังหลับหรือตื่น (hallucination) และการนอนหลับในเวลากลางคืนที่ไม่ต่อเนื่องได้ ปัจจุบันการรักษา NT1 ด้วยยาเน้นไปที่การควบคุมอาการแต่ละด้าน เช่น ใช้ยาที่เพิ่มการตื่นตัวเพื่อลด EDS หรือใช้ยาที่ช่วยลด cataplexy ขณะที่ภาวะขาด orexin ซึ่งเป็นพยาธิสรีรวิทยาหลักของโรคยังไม่ได้รับการแก้ไขโดยตรง จากข้อจำกัดดังกล่าวจึงนำไปสู่การพัฒนา oveporexton (TAK-861) ซึ่งออกฤทธิ์กระตุ้น orexin receptor type 2 (OX2R) อย่างเฉพาะเจาะจง จึงมีผลช่วยชดเชยการส่งสัญญาณของ orexin ที่ลดลงในผู้ป่วย NT1 ช่วยเพิ่มความสามารถในการคงภาวะตื่นและลดความไม่เสถียรระหว่างภาวะตื่นกับ REM sleep ลดอาการง่วงนอนมากผิดปกติในเวลากลางวัน และลดการเกิด cataplexy ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการสำคัญของ NT1
Oveporexton ได้รับการอนุมัติจาก U.S. Food and Drug Administration (USFDA) เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2569 สำหรับรักษา NT1 ในผู้ใหญ่ โดยมีข้อมูลสนับสนุนจากการศึกษาระยะที่ 3 จำนวน 2 การศึกษา ได้แก่ FirstLight และ RadiantLight ซึ่งเป็น multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled studies และให้ผลสอดคล้องกันในการเพิ่มความสามารถในการคงภาวะตื่น ลดอาการง่วงนอนในเวลากลางวัน และลด cataplexy ตัวอย่างข้อมูลจากการศึกษา RadiantLight ผู้ป่วย NT1 จำนวน 105 ราย ได้รับการสุ่มให้ oveporexton 2 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง หรือ placebo เป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่า oveporexton เพิ่มค่า mean sleep latency จากการทดสอบความสามารถในการคงภาวะตื่น (Maintenance of Wakefulness Test; MWT) มากกว่า placebo 20.09 นาที (95% CI 16.57-23.61; P<0.001) และลดคะแนน Epworth Sleepiness Scale (ESS) ซึ่งเป็นแบบประเมินความง่วงนอนในเวลากลางวันจากโอกาสเผลอหลับในสถานการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน -9.53 คะแนน (95% CI -11.10 ถึง -7.97; P<0.001) นอกจากนี้ oveporexton ยังช่วยลดอัตราการเกิด cataplexy เมื่อเทียบกับ placebo โดยมี incidence rate ratio (IRR) เท่ากับ 0.25 (95% CI 0.15-0.42; P<0.001) ด้านความปลอดภัยพบ treatment-emergent adverse events (TEAEs) ร้อยละ 85.7 ในกลุ่ม oveporexton เทียบกับร้อยละ 42.9 ในกลุ่ม placebo โดยไม่พบ serious TEAEs และอาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อย ได้แก่ urinary frequency (ร้อยละ 61.4) insomnia (ร้อยละ 57.1) และ urinary urgency (ร้อยละ 14.3) ผลการศึกษาสนับสนุนว่า oveporexton เป็นทางเลือกใหม่ในการรักษา NT1 เนื่องจากช่วยเพิ่มความสามารถในการคงภาวะตื่น ลดอาการง่วงนอนในเวลากลางวัน และลดการเกิด cataplexy โดยออกฤทธิ์ชดเชยการส่งสัญญาณของ orexin ที่ลดลง ซึ่งเป็นพยาธิสรีรวิทยาหลักของโรค อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้มีระยะเวลาการรักษาเพียง 12 สัปดาห์ จึงยังจำเป็นต้องติดตามข้อมูลด้านประสิทธิผลและความปลอดภัยในระยะยาวเพิ่มเติม
เอกสารอ้างอิง
1. Bogan RK, Dauvilliers Y, Antczak J, Buntinx E, del Rio Villegas R, Hong S-C, et al. C21-01 Efficacy and Safety of Oveporexton (TAK-861), an Oral Orexin Receptor 2 Agonist for the Treatment of Narcolepsy Type 1: Results From the Phase 3 Radiant Light Study. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2026;212(Supplement_1).
2. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves first drug to treat the full range of narcolepsy type 1 symptoms [Internet]. Silver Spring (MD): U.S. Food and Drug Administration; 2026 Aug 5 [cited 2026 Aug 26]. Available from:
https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-drug-treat-full-range-narcolepsy-type-1-symptoms.
3. Mignot E, Dauvilliers Y, Foldvary-Schaefer N, Río Villegas RD, Plazzi G, Cai A, et al. Oveporexton (TAK-861) for the treatment of narcolepsy type 1: efficacy and safety results from two pivotal phase 3 trials. Chest. 2025; 168(4):A7316-A7.
