พอดีว่าเรานับวันผิด กินยาคุมแบบ21 เม็ด แล้วมีวันที่ลืมทาน เลยทาน 2 เม็ด แล้วหลงทานผิดวันไป น่าจะทานเกินไป 3 เม็ดแล้ว เพราะนับวันผิด ยาคุมน่าจะหมดก่อนความจริง3 เม็ด เราต้องทำอย่างไรคะ ??

คำตอบ

ในกรณีรับประทานยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 21 เม็ดแล้วนับวันผิดจนเผลอรับประทานเกินและทำให้ยาในแผงหมดก่อนกำหนด 3 เม็ด หากก่อนหน้านี้ลืมเพียง 1 เม็ดและนึกได้ภายในไม่เกิน 48 ชั่วโมงแล้วรับประทานทันที (แม้วันนั้นต้องกิน 2 เม็ด) จัดว่าความเสี่ยงตกไข่ค่อนข้างต่ำ แต่ประเด็นสำคัญของกรณีนี้คือ เมื่อยาในแผงหมดเร็ว และยังรวมกับการเว้นช่วง 7 วันเพื่อให้รับประทานยาตามรอบเดิม จะเท่ากับเว้นให้เกิดช่วงปลอดฮอร์โมนรวมประมาณ 10 วัน ซึ่งยาวกว่าปกติและอาจเพิ่มความเสี่ยงตกไข่ได้ ดังนั้นแนวทางที่อาจทำได้ คือ เมื่อหมดแผงแล้วควรเริ่มแผงใหม่ทันทีโดยไม่ต้องเว้น 7 วัน และควรใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วยอย่างน้อย 7 วันแรกของแผงใหม่ หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันในช่วงที่ฮอร์โมนอาจไม่ต่อเนื่อง ควรพิจารณายาคุมฉุกเฉินตามระยะเวลาที่เหมาะสม และหากประจำเดือนรอบถัดไปมาช้าหรือผิดปกติควรตรวจการตั้งครรภ์เพื่อความมั่นใจ

Reference:
1. สภาเภสัชกรรม. ยาเม็ดคุมกำเนิด (Oral contraceptive tablets). คู่มือทักษะตามเกณฑ์ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชะเภสัชกรรม (สมรรถนะร่วม) พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร; 2562. 1-200.
2. Zapata LB, Steenland MW, Brahmi D, et al. Effect of missed combined hormonal contraceptives on contraceptive effectiveness: a systematic review. Contraception. 2013;87(5):685-700.

Keywords:
ยาคุมกำเนิด, ลืมรับประทาน, รับประทานยาเกิน