อาการเมารถเมาเรือ (motion sickness) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้เดินทาง โดยมีอาการหลัก คือ คลื่นไส้และอาเจียน ร่วมกับเวียนศีรษะ เหงื่อออก เบื่ออาหาร และอาการง่วงซึม ซึ่งอาการเหล่านี้มีสาเหตุจากสมองรับสัญญาณที่ขัดแย้งกันระหว่างสิ่งที่ตามองเห็นกับสิ่งที่ร่างกายรับรู้ สำหรับยาที่ใช้แก้อาการอาจแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มยาต้านฮิสตามีน (antihistamine) เช่น dimenhydrinate ซึ่งมักมีผลข้างเคียงทำให้เกิดการง่วงซึม และยากลุ่มต้านการออกฤทธิ์ของสารสื่อประสาทแอซิติลโคลีน เช่น diphenidol ซึ่งมักมีผลข้างเคียงทำให้เกิดการง่วงซึม รวมถึงปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูก
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2568 USFDA ได้อนุมัติยา tradipitant (Nereus®) สำหรับป้องกันอาการเมารถเมาเรือ โดยแนะนำขนาดยา 85 หรือ 170 มิลลิกรัม รับประทานครั้งเดียวก่อนการเดินทางประมาณ 60 นาที ยานี้ออกฤทธิ์ยับยั้งสารสื่อประสาท substance P ในก้านสมองซึ่งเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นศูนย์อาเจียน ผ่านการต้านตัวรับ neurokinin-1 (NK1 receptor antagonist) ส่งผลช่วยลดอาการคลื่นไส้และอาเจียน ทั้งนี้ NK1 receptor antagonists ที่ได้รับการพิสูจน์ประสิทธิภาพและใช้ในข้อบ่งใช้อื่นมาก่อน ได้แก่ maropitant ซึ่งใช้ป้องกันการอาเจียนจากอาการเมารถเมาเรือในสุนัขและแมว และ aprepitant ใช้ป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังการผ่าตัดและการให้เคมีบำบัด
การอนุมัติครั้งนี้อ้างอิงข้อมูลจากการศึกษา phase 3 แบบ randomized, double-blind, placebo-controlled จำนวน 2 การศึกษา ได้แก่ Motion Syros (n=365) และ Motion Serifos (n=316) ซึ่งรูปแบบการศึกษาและลักษณะประชากรใกล้เคียงกัน ดำเนินการในสภาพแวดล้อมจริงบนเรือ โดยประเมินอาการคลื่นไส้และอาเจียนระหว่างการเดินทางในผู้ใหญ่ที่มีประวัติเมารถหรือเมาเรือ โดยสุ่มรับ tradipitant ขนาด 170 มก., 85 มก. หรือยาหลอก รับประทานก่อนเดินทางประมาณ 60 นาที ระหว่างการเดินทาง 4 ชั่วโมง พบว่าอัตราการอาเจียนในกลุ่ม tradipitant ทั้งสองขนาดต่ำกว่ายาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ ในการศึกษา Motion Syros พบอัตราการอาเจียน 18.3% และ 19.5% ในกลุ่มขนาด 170 มก. และ 85 มก. ตามลำดับ เทียบกับ 44.3% ในกลุ่มยาหลอก (p<0.0001) ส่วนการศึกษา Motion Serifos พบอัตราการอาเจียน 10.4% และ 18.3% ตามลำดับ เทียบกับ 37.7% ในกลุ่มยาหลอก (p<0.0014) รวมถึง tridipitant สามารถลดอาการคลื่นไส้และอาเจียนคลื่นไส้รุนแรงได้อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก สำหรับอาการไม่พึงประสงค์ที่พบมากกว่าร้อยละ 5 ได้แก่ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ และง่วงซึม ซึ่งมากกว่ากลุ่มยาหลอกเล็กน้อย
ข้อมูลจากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า tradipitant มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัยในการป้องกันการอาเจียนจากอาการเมารถเมาเรือ โดยแนะนำให้รับประทานขนาด 85 หรือ 170 มิลลิกรัม ครั้งเดียวก่อนการเดินทางประมาณ 60 นาที ควรรับประทานขณะท้องว่าง อย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนอาหาร หรือ 2 ชั่วโมงหลังอาหาร แนวทางการใช้ยาควรเริ่มขนาดต่ำก่อน หากสามารถควบคุมอาการได้ ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดยา ทั้งนี้ขนาดสูงสุดภายใน 24 ชั่วโมง ไม่เกิน 170 มิลลิกรัม
เอกสารอ้างอิง
1. U.S. Food and Drug Administration. NEREUS (tradipitant) capsules, for oral use: highlights of prescribing information [Internet]. Silver Spring (MD): U.S. Food and Drug Administration; 2025 [cited 2026 Feb 16]. Available from:
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/220152Orig1s000lbl.pdf.
2. Polymeropoulos VM, Kiely L, Bushman ML, et al. Motion Syros: tradipitant effective in the treatment of motion sickness; a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled study. Front Neurol. 2025.4; 16:1550670.
3. Luke Halpern. Tradipitant Becomes First Treatment Approved for Vomiting Due to Motion Sickness in 4 Decades [Internet]. 2026 [cited 2026 Feb 10]. Available from:
https://www.pharmacytimes.com/view/tradipitant-becomes-first-treatment-approved-for-vomiting-due-to-motion-sickness-in-4-decades.
4. ฉัตรชากร เอื้อติวงศ์. เมารถ เมาเรือ เมาเครื่องบิน ... รับมือได้อย่างไร [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 14 ก.พ. 2569]. เข้าได้จาก
https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/703/view/.
