หน่วยคลังข้อมูลยา
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

-ยาโดยทั่วไปส่วนใหญ่คือยาที่กินหลังอาหารใช่หรือไม่ จะมียาบางตัวเฉพาะเท่านั้นที่ควรจำเพิ่มคือยาที่กินก่อนอาหาร หรือพร้อมอาหาร (จากการสังเกตยาตั้งแต่ทำงานมา) -นิยามคำว่าก่อน/หลังอาหารตัดที่กี่นาทีกันแน่ครับ หลายครั้งเห็นฉลากยาไม่ตรงกัน โดยส่วนตัวจะแนะนำคนไข้แค่ว่าถ้าลืมให้กินทันทีที่นึกได้ หรือถ้าไม่ได้กินข้าวก็ให้กินตามปกติ (คนไข้ชอบเข้าใจว่าไม่กินข้าวไม่ต้องกินยา)

ถามโดย intern เผยแพร่ตั้งแต่ 15/02/2026-19:51:03 -- 4 views
 

คำตอบ

การจะทราบว่ายาชนิดใดจะต้องรับประทานก่อนหรือหลังอาหาร ขึ้นกับคุณสมบัติของยาแต่ละชนิด ทั้งด้านการดูดซึม ความคงตัว และการระคายเคืองกระเพาะอาหาร โดยทั่วไป “ยาก่อนอาหาร” หมายถึงรับประทานขณะท้องว่าง คือ ประมาณอย่างน้อย 30 นาที ก่อนอาหาร หรือประมาณ 2 ชั่วโมงหลังอาหาร เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบของอาหารต่อการดูดซึม เช่น levothyroxine ซึ่งอาหารสามารถลดการดูดซึมของยาได้ ส่วน “ยาหลังอาหาร” มักหมายถึงรับประทานทันทีหลังอาหารหรือภายในประมาณ 15-30 นาที เพื่อช่วยลดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น metformin ขณะที่ยาบางชนิดควรรับประทาน“พร้อมอาหาร” เพื่อเพิ่มการดูดซึมหรืออาศัยกรดในกระเพาะอาหาร เช่น ketoconazole และยังมียาอีกมากมายที่รับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ ซึ่งส่วนใหญ่ยาเหล่านี้มักนิยมระบุให้รับประทานหลังอาหารเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยไม่ลืมยา สำหรับกรณีลืมรับประทานยา โดยทั่วไปควรรับประทานทันทีที่นึกได้หากยังไม่ใกล้เวลามื้อถัดไป และไม่ควรเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า ทั้งนี้ผู้ป่วยไม่ควรหยุดยาเพียงเพราะไม่ได้รับประทานอาหาร เว้นแต่กรณียานั้นระบุชัดว่าต้องรับประทานให้สัมพันธ์กับมื้ออาหารจึงค่อยเก็บยานั้นไว้รับประทานในครั้งถัดไปตามเหมาะสม

Reference:
1. Grannell L. When should I take my medicines? Aust Prescr. 2019 ;42(3):86-89.
2. Deng J, Zhu X, Chen Z, et al. A review of food-drug interactions on oral drug absorption. Drugs. 2017 ;77(17):1833-1855.
3. ธีรัตถ์ เหลืองมั่นคง. ยาก่อนอาหาร ยาหลังอาหาร ลืมกินยาตามเวลา อันตรายหรือไม่ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล; 2011 [เข้าถึงเมื่อ 2026 มี.ค 02]. เข้าถึงได้จาก: https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/83/ยาก่อนอาหาร-ยาหลังอาหาร-ลืมกินยาตามเวลา-อันตรายหรือไม่/.
4. นันทพร เล็กพิทยา.ยา ก่อนอาหาร พร้อมอาหาร หลังอาหาร ต่างกันอย่างไร [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: งานเภสัชกรรมคลินิก คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล; 2022 [เข้าถึงเมื่อ 2026 มี.ค. 02]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/atrama/issue045/ rama-rdu.

Keywords:
ยาก่อนอาหาร, ยาหลังอาหาร, วิธีรับประทานยา





อื่นๆ

ดูคำถามทั้งหมด
 
ข่าวยาประจำสัปดาห์ล่าสุด


หน่วยคลังข้อมูลยา

447 ถ.ศรีอยุธยา แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
 
ออกแบบและพัฒนาโดย งานเทคโนโลยีสารสนเทศฯ คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล
Copyright © 2013-2020
 
เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้
เราใช้เทคโนโลยีคุกกี้เพื่อช่วยให้เว็บไซต์ทำงานได้อย่างถูกต้อง การเปิดให้ใช้คุณสมบัติทางโซเชียลมีเดีย และเพื่อวิเคราะห์การเข้าเว็บไซต์ของเรา การใช้งานเว็บไซต์ต่อถือว่าคุณยอมรับการใช้งานคุกกี้