Asundexian เป็นยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่ม direct factor XIa inhibitor ชนิดรับประทานที่ออกฤทธิ์ยับยั้ง factor XIa (FXIa) ซึ่งเป็นโปรตีนในระบบการแข็งตัวของเลือดผ่าน intrinsic pathway การยับยั้งดังกล่าวส่งผลลดการก่อตัวของลิ่มเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ และโรคหลอดเลือดสมอง โดยความแตกต่างเชิงกลไกที่สำคัญของ asundexian คือ การยับยั้งที่กระบวนการสร้างลิ่มเลือดเป็นหลัก แต่มีผลน้อยต่อกระบวนการห้ามเลือดปกติ ส่งผลให้การยับยั้ง FXIa ช่วยลดโรคลิ่มเลือดอุดตัน โดยที่ส่งผลต่อความเสี่ยงในการเกิดภาวะเลือดออกน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับยาต้านการแข็งตัวของเลือดที่ใช้ในปัจจุบันอย่าง vitamin K antagonists (VKAs) หรือ direct oral anticoagulants (DOACs) ซึ่งเมื่อปี ค.ศ. 2024 มีการศึกษาทางคลินิกในระยะที่ 3 (OCEANIC-AF) ของการใช้ asundexian ในผู้ป่วยโรคหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว เพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและภาวะลิ่มเลือดอุดตัน โดยเปรียบเทียบกับยา apixaban แต่การศึกษานี้จำเป็นต้องยุติก่อนกำหนดเนื่องจากพบว่า asundexian มีประสิทธิภาพด้อยกว่า (อ่านตัวอย่างข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาก่อนหน้าของ asundexian ได้ที่
https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=1817)
เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569 วารสาร New England Journal of Medicine ได้เผยแพร่ผลการศึกษาทางคลินิกระยะที่ 3 ชื่อว่า Asundexian for Secondary Stroke Prevention (OCEANIC-STROKE) ซึ่งเป็นการศึกษาแบบสุ่ม มีกลุ่มควบคุม และปกปิดทั้ง 2 ฝ่าย ประชากรในการศึกษาเป็นผู้ป่วย non-cardioembolic ischemic stroke หรือ high-risk transient ischemic attack จำนวน 12,327 ราย มีอายุเฉลี่ยที่ 68 ปี โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มที่ได้รับ asundexian ขนาด 50 mg รับประทานวันละครั้ง ร่วมกับยาต้านเกล็ดเลือด เทียบกับกลุ่มที่ได้รับยาหลอกร่วมกับยาต้านเกล็ดเลือด มีระยะเวลาการติดตามผลลัพธ์เฉลี่ยที่ 567 วัน พบว่ากลุ่มที่ได้รับ asundexian มีความเสี่ยงในการเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดสมองตีบซ้ำ (recurrent ischemic stroke) น้อยกว่ากลุ่มที่ได้รับยาหลอก 26% (HR: 0.74, 95%CI: 0.65-0.84, P<0.001) โดยพบอุบัติการณ์เกิดเลือดออกรุนแรงที่ 1.9% ในกลุ่มที่ได้รับ asundexian เทียบกับ 1.7% ในกลุ่มที่ได้รับยาหลอก (HR: 1.10, 95%CI: 0.85-1.44) นอกจากนี้ยังพบว่ากลุ่มที่ได้รับ asundexian มีอุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดสมองใด ๆ (any strokes) น้อยกว่ายาหลอก 26% (HR: 0.74, 95%CI: 0.65-0.84, P<0.001) และสามารถลดอุบัติการณ์ของผลลัพธ์รวมทั้งการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง โดยพบอุบัติการณ์ที่ 9.2% ในกลุ่มที่ได้รับ asundexian และ 11.1% ในกลุ่มที่ได้รับยาหลอก (HR: 0.83, 95%CI: 0.74-0.92, P<0.001)
เอกสารอ้างอิง
1. Aldeen ZS, Patel R, Al-Hashemi N, Kokori E, Aderinto N, Olatunji G, et al. Asundexian: a systematic review of safety, efficacy, and pharmacological insights in thrombosis. Thromb J. 2025 Nov 22; 23(1):114.
2. Gailani D, Gruber A. Targeting factor XI and factor XIa to prevent thrombosis. Blood. 2024 Apr 11; 143(15):1465-75.
3. Sharma M, Dong Q, Hirano T, Kasner SE, Saver JL, Masjuan J, et al. Asundexian for Secondary Stroke Prevention. N Engl J Med. 2026 Apr 16; 394(15):1467-79.
