Low molecular weight heparins (LMWHs) เป็นกลุ่มยาที่เป็นอนุพันธ์เฮพาริน มีฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือด (anticoagulant) ใช้รักษาภาวะที่เกิดจากการมีลิ่มเลือดในหลอดเลือด ทั้งในหลอดเลือดดำ เช่น deep vein thrombosis, pulmonary embolism และหลอดเลือดแดง เช่น heart attack, stroke ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ที่วางจำหน่ายแล้ว ได้แก่ enoxaparin, dalteparin, tinzaparin เป็นต้น การใช้ยาเหล่านี้มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกได้ ซึ่งเมื่อไม่นานมานี้ FDA ในบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ได้ให้ข้อแนะนำแก่บุคลากรทางการแพทย์ที่ต้องเกี่ยวข้องกับการเจาะสันหลัง การใส่หรือถอด spinal catheter หรือการฉีดยาระงับความรู้สึกแบบ spinal/epidural anesthesia ให้กับผู้ป่วยที่ได้รับยา LMWHs โดยให้คำนึงถึงช่วงเวลาที่ทำหัตถการดังกล่าวเพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกภายใน spinal column จนอาจเกิดเป็นก้อนเลือดขังอยู่ภายในนั้น (spinal hematoma) หรืออยู่ที่เหนือเยื่อดูรา (epidural hematoma) และเกิดเป็นอัมพาต (paralysis) นอกจากนี้ควรชะลอการให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดภายหลังถอด spinal catheter ซึ่งแนวทางการบริหารเวลาที่ให้ยา เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกภายใน spinal column จากการให้ยา LMWHs เช่น enoxaparin ทำได้ดังนี้
• รออย่างน้อย 12 ชั่วโมง ก่อนใส่หรือก่อนถอด spinal catheter ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับ enoxaparin ขนาดต่ำ (30 มิลลิกรัม วันละ 1 หรือ 2 ครั้ง หรือ 40 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง)
• รออย่างน้อย 24 ชั่วโมง ก่อนใส่หรือก่อนถอด spinal catheter ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับ enoxaparin ขนาดสูงขึ้น (0.75 มิลลิกรัม/กิโลกรัม วันละ 2 ครั้ง หรือ 1 มิลลิกรัม/กิโลกรัม วันละ 2 ครั้งหรือ 1.5 มิลลิกรัม/กิโลกรัม วันละ 1 ครั้ง)
• รออย่างน้อย 4 ชั่วโมง หลังถอด spinal catheter ก่อนที่จะให้ enoxaparin (กรณีที่ให้ยาหลังจากการทำหัตถการ)
• ในผู้ป่วยโรคไตที่มี creatinine clearance น้อยกว่า 30 มิลลิลิตร/นาที ให้รออย่างน้อย 24 ชั่วโมง ก่อนถอด spinal catheter ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับ enoxaparin ขนาดต่ำ (30 มิลลิกรัม วันละ 1 ครั้ง) และรออย่างน้อย 48 ชั่วโมง ในกรณีที่ได้รับยาขนาดที่สูงขึ้น (1 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน หรือ 1.5 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน)
นอกจากนี้ยังแนะนำให้ติดตามเฝ้าระวังอาการและอาการแสดงของความผิดปกติทางระบบประสาท เช่น ปวดหลัง แขนขาอ่อนแรงหรือมีอาการชา ลำไส้ไม่เคลื่อนไหว กระเพาะปัสสาวะไม่ทำงาน ในผู้ป่วยได้รับ enoxaparin ในช่วงที่มีการทำ epidural/spinal anesthesia
อ้างอิงจาก:
(1) US FDA Drug safety communications: Updated recommendations to decrease risk of spinal column bleeding and paralysis in patients on low molecular weight heparins.
http://www.fda.gov/downloads/Drugs/DrugSafety/UCM373735.pdf; (2) Low molecular weight heparins - label changes to decrease spinal column bleeding and paralysis risks.
http://pharmacyservices.utah.edu/alerts/768.html
