Share this page

Nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+) เป็นสารนิวคลีโอไทด์ที่พบอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต มีหน้าที่สำคัญเป็นโคแฟกเตอร์และสารตั้งต้นในกระบวนการทางชีวภาพหลายอย่าง เช่น กระบวนการสร้างพลังงาน การซ่อมแซม DNA การแสดงออกของยีน และบทบาทในการควบคุมภูมิคุ้มกัน บทบาทที่สำคัญของ NAD+ ต่อสุขภาพและการชะลอวัยซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่างๆ ดังนี้คือ 

1. กระบวนการสร้างพลังงาน (Energy production) NAD+ มีบทบาทในกระบวนการสร้าง ATP ผ่าน Kreb cycle และ Electron transport chain ซึ่งช่วยให้เซลล์มีพลังงานเพียงพอต่อการทำงาน โดยเฉพาะเซลล์เนื้อเยื่อที่ต้องการพลังงานสูง เช่น สมอง หัวใจ และกล้ามเนื้อ 
2. กระบวนการซ่อมแซม DNA (DNA repair) NAD+ มีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นเอนไซม์ Poly(ADP-ribose) polymerases (PARPs) ซึ่งช่วยซ่อมแซม DNA ที่เสียหาย หากระดับ NAD+ ลดลง กระบวนการซ่อมแซม DNA นี้จะลดประสิทธิภาพลง ทำให้เกิดความเสียหายและนำไปสู่การเสื่อมของเซลล์
3. กระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ Sirtuins ซึ่งเป็นโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมกระบวนการเมตาบอลิซึม เผาผลาญไขมัน สร้างพลังงานในไมโตคอนเดรีย ลดกระบวนการอักเสบและความเครียดจากออกซิเดชัน (oxidative stress) มีบทบาทชะลอการเสื่อมของเซลล์และช่วยยืดอายุเซลล์ รวมถึงป้องกันและลดความเสื่อมของระบบประสาท โดยลดผลกระทบจากการสะสมของโปรตีนที่ผิดปกติ เช่น beta-amyloid ในโรค Alzheimer หรือ alpha-synuclein ในโรค Parkinson 

การสังเคราะห์ NAD+ ในร่างกายอาศัยเส้นทาง Kynurenine pathway เป็นหลัก ซึ่งเป็นเส้นทางการสังเคราะห์ NAD+ แบบ de novo เพียงเส้นทางเดียวจากกรดอะมิโน tryptophan ที่ได้จากการรับประทาน นอกจากนี้ NAD+ ยังสามารถรีไซเคิลได้มาจากสารตั้งต้นได้แก่ nicotinic acid, nicotinamide, และ nicotinamide riboside มีรายงานพบว่าระดับ NAD+ จะลดลงตามอายุและโรคที่เกี่ยวข้องกับความเสื่อมตามวัย โรคเรื้อรัง และการอักเสบ และพบว่าการเพิ่มระดับ NAD+ ภายในเซลล์เป็นกลยุทธ์ที่มีศักยภาพในการรักษาโรคความเสื่อมที่เกี่ยวข้องกับวัยได้

การเพิ่มระดับ NAD+ ในร่างกายสามารถทำได้หลายวิธี โดยการรับจากแหล่งอาหารจากธรรมชาติและการเสริมอาหาร รวมถึงการปรับวิถีชีวิตเพื่อกระตุ้นการสร้าง NAD+ ดังนี้

1. แหล่งอาหารจากธรรมชาติ ได้แก่ อาหารที่อุดมไปด้วยวิตามิน B3 (niacin, nicotinamide) และสารตั้งต้นของ NAD+ ซึ่งมีบทบาทสนับสนุนการสร้าง NAD+ ในร่างกาย ตัวอย่างอาหาร ได้แก่ 

• อาหารที่มีโปรตีนสูง เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า เนื้อสัตว์ไร้มัน ไข่ไก่ นม 
• ถั่วและเมล็ดพืช เช่น อัลมอนด์ เมล็ดทานตะวัน ถั่วลิสง ข้าวกล้อง 
• ผักผลไม้ เช่น ผักโขม คะน้า เห็ดหอม 

1. ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ที่มีส่วนประกอบสารตั้งต้นของ NAD+ ได้แก่ nicotinic acid (niacin), nicotinamide, nicotinamide riboside, และ nicotinamide mononucleotide 
2. การปรับวิถีการดำรงชีวิตเพื่อกระตุ้นการสร้าง NAD+ ได้แก่ 

• การออกกำลังกายแบบแอโรบิก สามารถช่วยเพิ่มระดับ NAD+ โดยการกระตุ้นการเผาผลาญ
• การอดอาหารเป็นช่วง (Intermittent fasting: IF) ช่วยเพิ่มระดับ NAD+ โดยการกระตุ้นการเผาผลาญ และลดการเสื่อมสภาพของไมโตคอนเดรีย
• การลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลสูงและแป้งขัดสี จะช่วยลดการทำงานที่มากเกินไปของระบบเผาผลาญ จึงช่วยรักษาระดับ NAD+ ในร่างกาย

ปัจจุบัน NAD+ ได้รับการยอมรับให้มีการใช้มากขึ้นในศาสตร์ของการชะลอวัย การรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและการปรับวิถีชีวิตเป็นแนวทางเลือกที่ปลอดภัยและยั่งยืน นอกจากนี้ยังพบการบำบัดด้วย NAD+ Therapy ซึ่งเป็นการให้ NAD+ โดยการฉีดหรือหยดเข้าทางหลอดเลือดดำ โดยมักใช้ในผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ เช่น ภาวะเหนื่อยล้าสะสม อย่างไรก็ตามการบำบัดด้วยวิธีดังกล่าวจำเป็นจะต้องอาศัยแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทางเป็นผู้ประเมินและให้คำปรึกษาแนะนำ

Image by rawpixel.com on Freepik