|
|
|
Oral rehydration salts (ORS) เป็นสารละลายน้ำตาลเกลือแร่สำหรับรับประทานเพื่อทดแทนสารน้ำและอิเล็กโทรไลต์ที่สูญเสียจากการท้องเสีย โดย ORS สูตรมาตรฐานเดิมมีความเข้มข้นของอนุภาคในสารละลายหรือ osmolarity 311 mOsm/L ประกอบด้วยโซเดียม 90 mmol/L น้ำตาลกลูโคส 111 mmol/L และอิเล็กโทรไลต์อื่น ๆ เช่น โพแทสเซียม ขณะที่ปัจจุบันองค์การอนามัยโลก (WHO) และ UNICEF แนะนำให้ใช้สูตร reduced osmolarity ORS ซึ่งปรับลดความเข้มข้นของโซเดียมและน้ำตาลกลูโคสเป็นอย่างละ 75 mmol/L รวมอนุภาคในสารละลายทั้งหมดจะมี osmolarity 245 mOsm/L เนื่องจากสูตร reduced osmolarity ORS มีข้อมูลว่าช่วยลดปริมาณอุจจาระ และลดการอาเจียนได้ในอาการท้องเสียจากสาเหตุต่าง ๆ ในปัจจุบันจึงแนะนำให้ใช้สูตร reduced ORS เป็นสูตรมาตรฐานสำหรับการรักษาภาวะขาดน้ำจากอาการท้องเสียทุกสาเหตุและในผู้ป่วยทุกช่วงอายุ
สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (chronic kidney disease; CKD) ระยะที่ 3–5 หรือผู้ป่วยฟอกไต แม้จะไม่ได้มีข้อห้ามใช้ทั้งสูตร ORS และ reduced osmolarity ORS แต่เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้มีความสามารถในการควบคุมสมดุลน้ำและอิเล็กโทรไลต์ลดลง การได้รับ ORS อาจส่งผลต่อสมดุลของโซเดียมและโพแทสเซียมในเลือดได้ ดังนั้น การใช้ ORS ในผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงควรพิจารณาเป็นรายบุคคลโดยแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ โดยประเมินหลายปัจจัยร่วมกันก่อนพิจารณาให้ ORS ได้แก่ ภาวะขาดน้ำ ความรุนแรงของอาการ ปริมาณปัสสาวะ ภาวะน้ำเกิน และความผิดปกติของอิเล็กโทรไลต์
Reference:
1. World Health Organization, Department of Child and Adolescent Health and Development. Oral rehydration salts: production of the new ORS. Geneva: World Health Organization; 2006. 89 p. Report No.: WHO/FCH/CAH/06.1.
2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Treatment of diarrhea [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2024 Sep [cited 2026 Jul 10]. Available from: https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/diarrhea/treatment
3. Sharma S, Sharma N, Kalra S. Renal-friendly ORS: evidence-based personalisation in acute and chronic kidney disease. J Pak Med Assoc. 2025;75(12):1984-5.
Keywords:
โรคไตเรื้อรัง, ท้องเสีย, oral rehydration salts
