อยากทราบว่ากลไกอะไรคะ ที่ทำให้การใข้ topical steroid นานๆ ดิดเชื้อรา

คำตอบ

ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (corticosteroid; CS) ยั้บยั้งการทำงานของเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันผ่านหลายกลไก เช่น ลดการทำงานของเซลล์เดนไดรติก (dendritic cell; DC) ที่ทำหน้าที่นำเสนอแอนติเจน (antigen-presenting cells; APCs) และเซลล์แมคโครฟาจซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นภูมิคุ้มกันแบบอาศัยเซลล์ (cell-mediated immunity) โดยลดการแสดงออกของโปรตีน MHC class II บนผิวเซลล์ DCs และกดการสร้างสาร interleukin (IL) -12 ซึ่งเป็นไซโตไคน์สำคัญที่กระตุ้น naïve T cell ให้พัฒนาเป็น Th1 cell ซึ่งเป็นเซลล์สำคัญในการกำจัดเชื้อรา นอกจากนี้ ยากลุ่ม CS ยังควบคุมการตอบสนองของตัวรับ Toll-like receptor 2 (TRL2) บนเซลล์ DCs และลดการแสดงออกของตัวรับ IL-12 receptor บน T cells และ NK cells นำไปสู่การลดการทำงาน Th1 cell และเพิ่มการทำงานของ Th2 cell ซึ่งเป็นเซลล์ที่ควบคุมการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันและปฏิกิริยาภูมิแพ้ เมื่อกลไกนี้ทำงานมากขึ้นจะเพิ่มการสร้าง IL-4 และ IL-13 ลดประสิทธิภาพของเซลล์แมคโครฟาจในการฆ่าเชื้อรา และยากลุ่ม CS ยังลดระดับสาร IL-6 และ IL-23 ในเซลล์ DCs ส่งผลกดการทำงานของ Th17 cells ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำจัดเชื้อรา และยับยั้งการทำงานของ transcription factors เช่น NF-κB ทำให้ลดการถอดรหัสไซโตไคน์ที่ก่อการอักเสบ เช่น IL-1β จึงส่งผลให้ลดการเคลื่อนที่ของเซลล์แมคโครฟาจและเซลล์นิวโทรฟิลเข้าสู่บริเวณที่มีการติดเชื้อ รวมถึงลดการหลั่ง IL-1 และ IFN-γ จากแมคโครฟาจ [1,2] ดังนั้นการใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดทา (topical steroid) บริเวณผิวหนังเป็นเวลานาน จึงทำให้เชื้อก่อโรคต่าง ๆ รวมถึงเชื้อรา สามารถเจริญเติบโตและฉวยโอกาสก่อโรคได้ง่ายขึ้น ส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อราที่ผิวหนัง

Reference:
1. Zacharopoulou A, Tsiogka A, Tsimpidakis A, et al. Tinea Incognito: Challenges in Diagnosis and Management. J Clin Med. 2024 ;13(11):3267.
2. Akhter F, Araf S, Hossain MF, et al. The Dangers of Misuse of Corticosteroid Drugs in Treating Superficial Fungal Infections: Presentation of a Case Series for Stricter Policy Regulation. Public Health Chall. 2025 ;4(4):e70151.

Keywords:
topical steroid, corticosteroid, การติดเชื้อรา