|
|
|
การแพ้ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal anti-inflammatory drugs; NSAIDs) สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลไกหลัก ได้แก่ 1) การแพ้ยาเทียม (pseudoallergy) เกิดจากฤทธิ์ของยาในการยับยั้งเอนไซม์ cyclooxygenase 1 (COX-1) ซึ่งผู้ป่วยมักมีอาการแพ้ต่อยา NSAIDs ได้หลายชนิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งยาชนิดที่มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ COX-1 สูง และ 2) การแพ้ยาจริง (true allergy)เกิดจำเพาะต่อยาชนิดใดชนิดหนึ่ง ซึ่งมักเกิดจากกลไกทางระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยอาจแพ้เฉพาะยาชนิดนั้นหรือยาที่มีโครงสร้างทางเคมีใกล้เคียงกัน โดยยังสามารถใช้ยา NSAIDs ชนิดอื่นที่มีโครงสร้างแตกต่างกันได้
Ibuprofen เป็น NSAIDs ในกลุ่มโครงสร้าง propionic acid derivatives ส่วน diclofenac เป็น NSAIDs ในกลุ่ม acetic acid derivatives ซึ่งเป็นคนละกลุ่มโครงสร้างทางเคมี อย่างไรก็ตาม เนื่องจากไม่ทราบว่าผู้ป่วยเคยมีประวัติแพ้ยา NSAIDs ในกลุ่มโครงเดียวกันหรือต่างกลุ่มโครงสร้างหรือไม่ รวมทั้งไม่ทราบว่าอาการแพ้ที่กล่าวถึงมีลักษณะรุนแรงมากน้อยเพียงใด จึงไม่แนะนำให้ซื้อ diclofenac รับประทานเอง เพราะยังมีโอกาสที่จะเกิดการแพ้ยา NSAIDs แบบ pseudoallergy ได้ ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินประวัติการแพ้ก่อนเลือกใช้ยา เนื่องจากหากเป็นภาวะไวต่อ NSAIDs แบบ pseudoallergy ก็อาจเกิดอาการกับ diclofenac ได้เช่นกัน
Reference:
1. Jones BM, Bland CM. Drug Allergy. In: Haines ST, Nolin TD, Ellingrod VL, Posey L, Cocohoba J, Holle L. eds. DiPiro’s Pharmacotherapy: A Pathophysiologic Approach, 13th Edition. McGraw Hill; 2026.
2. Kowalski ML, Asero R, Bavbek S, Blanca M, Blanca-Lopez N, Bochenek G, Brockow K, Campo P, Celik G, Cernadas J, Cortellini G, Gomes E, Ni?ankowska-Mogilnicka E, Romano A, Szczeklik A, Testi S, Torres MJ, W?hrl S, Makowska J. Classification and practical approach to the diagnosis and management of hypersensitivity to nonsteroidal anti-inflammatory drugs. Allergy. 2013;68(10):1219-32.
3. นทพร ชัยพิชิต. การแพ้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=1017
Keywords:
ibuprofen, diclofenac, NSAIDs, การแพ้ยา
|
