|
|
|
การกำหนดอายุการใช้งานหลังเปิดใช้ของน้ำเกลือ แอลกอฮอล์ และเบตาดีน ไม่สามารถกำหนดเป็นระยะเวลาเดียวกันสำหรับทุกผลิตภัณฑ์ได้ เนื่องจากขึ้นอยู่กับชนิดของผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ วิธีการเก็บรักษา และคำแนะนำของผู้ผลิต ดังนี้
น้ำเกลือสำหรับล้างแผลเป็นสารละลายปราศจากเชื้อสำหรับชะล้างแผลหรืออวัยวะภายนอก โดยผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมีข้อกำหนดหลังเปิดใช้แตกต่างกัน เช่น ผลิตภัณฑ์บางชนิดที่ระบุว่าเป็นสารละลายปราศจากเชื้อสำหรับชะล้างทำความสะอาดสำหรับใช้ครั้งเดียว (single-use) ผู้ผลิตแนะนำให้ใช้ครั้งเดียวและทิ้งส่วนที่เหลือหลังเปิดใช้ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของจุลชีพ สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ผู้ผลิตระบุว่า สามารถใช้ได้หลายครั้ง (multiple-use) ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิตอย่างเคร่งครัด โดยปิดฝาให้สนิทหลังใช้งาน หลีกเลี่ยงการสัมผัสปากขวดหรือด้านในของฝาขวด และเก็บรักษาตามที่ระบุบนฉลาก หากสารละลายมีความขุ่น มีตะกอน เปลี่ยนสี หรือ พบสิ่งปนเปื้อน ควรหยุดใช้และทิ้งทันที
แอลกอฮอล์ที่ใช้ทำความสะอาดผิวหนังโดยทั่วไปเป็น ethyl alcohol ร้อยละ 70 หรือ isopropyl alcohol ร้อยละ 70 ใช้สำหรับฆ่าเชื้อบนผิวหนังภายนอก ไม่แนะนำให้ใช้ล้างแผลเปิดโดยตรง เนื่องจากอาจทำให้เกิดการระคายเคืองและอาจชะลอกระบวนการหายของแผล โดยแอลกอฮอล์มีคุณสมบัติระเหยได้ง่าย จึงควรปิดฝาภาชนะให้สนิททุกครั้งหลังใช้งาน การศึกษาความคงตัวทางเคมีของแอลกอฮอล์ร้อยละ 70 หลังเปิดใช้ พบว่าแอลกอฮอล์ร้อยละ 70 ที่เปิดใช้และปิดฝาสนิททุกครั้งมีความคงตัวทางเคมีอย่างน้อย 60 วัน อย่างไรก็ตาม การศึกษาดังกล่าวประเมินเฉพาะความคงตัวทางเคมี ไม่ได้ประเมินการปนเปื้อนของจุลชีพ ดังนั้น อายุการใช้งานหลังเปิดใช้ควรยึดตามคำแนะนำของผู้ผลิตเป็นหลัก
เบตาดีนเป็นสารฆ่าเชื้อเฉพาะที่สำหรับใช้ภายนอก การศึกษาความคงสภาพของผลิตภัณฑ์ povidone-iodine เฉพาะที่สำหรับใช้ภายนอก พบว่าสามารถคงปริมาณไอโอดีนและคุณสมบัติทางกายภาพได้เมื่อเก็บรักษาในภาชนะปิดสนิทภายใต้สภาวะที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลชัดเจนเกี่ยวกับอายุการใช้งานหลังเปิดใช้ในด้านการปนเปื้อนของจุลชีพ ดังนั้นควรปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิต โดยปิดฝาให้สนิทหลังใช้งาน เก็บรักษาตามที่ระบุบนฉลาก และหากสารละลายเปลี่ยนสี มีตะกอน หรือพบสิ่งปนเปื้อน ควรหยุดใช้และทิ้งทันที
Reference:
1. B. Braun Medical Inc. 0.9% Sodium chloride irrigation USP: Package insert. Bethlehem (PA): B. Braun Medical Inc.; 2025.
2. เจษฎา นพวิญญูวงศ์, ชญานิศ ศรชัยธวัชวงศ์, จรรยา ศรีแสงจันทร์, สริน ทัดทอง, อมรรัตน์ วิริยะโรจน์. ความคงตัวทางเคมีของแอลกอฮอล์ 70% หลังเปิดใช้. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2557;29(6):505-9.
3. MIMS Thailand. Povidone-iodine [Internet]. Thailand: MIMS; [cited 2026 Jul 14]. Available from: https://www.mims.com/thailand/drug/info/povidone-iodine?mtype=generic
4. เยาวลักษณ์ วรรธนะพิศิษฎ์, วิลาวัลย์ สุนทรารักษ์, จุไรรัตน์ รักวาทิน. การศึกษาความคงสภาพของยาน้ำที่ใช้ภายนอก โพวิโดน-ไอโอดีน. Thai J Pharm Sci. 1999;23(2):75-90.
Keywords:
น้ำเกลือ, 0.9% sodium chloride solution, normal saline solution, NSS, แอลกอฮอล์, alcohol, เบตาดีน, povidone-iodine, อายุการใช้งานหลังเปิดใช้, การเก็บรักษา
|
|
