อยากได้ความเห็นทางเภสัชครับ 1.การรักษาภาวะ septicemia จาก UTI เมื่ออาการคงที่แล้วเรามักจะอยาก switch เป็น oral drug โดยปกติในกลุ่มquinolone เช่น ciprofloxacin ดูเป็นตัวที่ดีสุด oral bioavailability ก็ดี 2.ปัญหาคือมีเชื้อดื้อ Quinolone เยอะขึ้น ใน drug sense มักจะยังเหลือ กลุ่ม 3rd gen cephalosporin และ Augmentin ที่ไว ทางเภสัชแนะนำให้ใช้หรือไม่ครับ เนื่องจากมีความกังวัลว่า 3rd gen cephalosporin oral bioavailability ไม่ค่อยดี 3.แต่จากการค้นหาพบว่า cephalexin,amoxcillin ค่อนข้างมี oral bio ที่ดี 4.แต่ถ้าไม่มี cephalexin จะเหลือ cefdinir / cefixime คิดว่าเหมาะหรือไม่ครับ เทียบกับฉีด cef-3 OD จะ safe กว่าหรือไม่ 5.หรือ amoxicillin ก็ใช้ได้ครับ หาก 3rd gen ceph มีความไว เทียบกับฉีด cef-3 OD แทน

คำตอบ

เมื่อเทียบกับยากลุ่ม fluoroquinolones ยากลุ่ม 3rd-generation cephalosporins รูปแบบรับประทาน ส่วนมากมีค่าชีวประสิทธิผล (bioavailability, BA) ค่อนข้างต่ำ เช่น cefdinir ที่มีค่า BA ประมาณ 16-25% และ cefixime ประมาณ 40–50% อย่างไรก็ตามค่า BA ไม่ใช่ปัจจัยหลักในการเลือกยา เพราะหากใช้ในขนาดยาและวิธีการที่เหมาะสม และผู้ป่วยไม่ได้มีภาวะบกพร่องในการดูดซึมยารับประทาน ระดับยาที่ผู้ป่วยได้รับก็ยังคงอยู่เหนือค่า minimum inhibitory concentration (MIC) เป็นระยะเวลาที่เพียงพอต่อการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ ปัจจุบันมีข้อมูลทางคลินิกแบบ retrospective หลายการศึกษาที่สนับสนุนการใช้ beta-lactams ชนิดรับประทาน เช่น cefdinir, amoxicillin/clavulanate หรือ cephalexin เป็น step-down therapy ในผู้ป่วย uncomplicated Enterobacterales bacteremia จากทางเดินปัสสาวะหลังอาการคงที่แล้ว โดยผลลัพธ์ด้าน recurrent bacteremia, recurrent urinary tract infection และ hospital readmission ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับยากลุ่ม fluoroquinolones หรือtrimethoprim/sulfamethoxazole (TMP/SMX) ดังนั้น beta-lactams รูปแบบรับประทานอาจเป็นทางเลือกได้ในกรณีที่ไม่สามารถใช้ยากลุ่มดังกล่าวได้ และมีผลความไวของเชื้อสนับสนุน สำหรับ amoxicillin และ cephalexin แม้ว่าจะมีค่า BA สูง (ประมาณ 70% และ 90–95% ตามลำดับ) แต่การพิจารณาใช้รักษา bacteremia ต้องคำนึงถึงผลความไวของเชื้อต่อยา (susceptibility) ของ ampicillin/amoxicillin หรือ cefazolin/cephalexin โดยตรง ส่วนการใช้ ceftriaxone ฉีดวันละครั้งในผู้ป่วยนอก อาจช่วยให้ผู้ป่วยได้รับยาอย่างครบถ้วนมากกว่าการใช้ยารูปแบบรับประทาน อย่างไรก็ตามการบริหารยาฉีดทุกวันอาจเป็นการเพิ่มภาระให้แก่ผู้ป่วย ดังนั้นอาจพิจารณาใช้ยารูปแบบรับประทานเป็น step-down therapy หากเชื้อมีความไวต่อยา และแนะนำให้ใช้ ceftriaxone ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถใช้ยารูปแบบรับประทานได้ ตามแนวเวชปฏิบัติประเทศไทย พ.ศ. 2568

Reference:
1. Trautner BW, Cortés-Penfield NW, Gupta K, Hirsch EB, Horstman M, Moran GJ, et al. Clinical practice guideline by infectious diseases society of America (IDSA): 2025 guideline on management and treatment of complicated urinary tract infections: selection of antibiotic therapy for complicated UTI. Clin Infect Dis. 2025 Dec 19:ciaf460.
2. Novelli A, Rosi E. Pharmacological properties of oral antibiotics for the treatment of uncomplicated urinary tract infections. J Chemother. 2017 Dec;29(sup1):10-8.
3. แนวทางเวชปฏิบัติรักษาโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 พฤษภาคม 2569]; เข้าถึงได้จาก: https://idthai.org/2015/files_upload/files/clinical%20practice%20guideline%20UTIs%202568_final.pdf
4. Heil EL, Bork JT, Abbo LM, Barlam TF, Cosgrove SE, Davis A, et al. Optimizing the management of uncomplicated gram-begative bloodstream infections: consensus guidance using a modified Delphi process. Open Forum Infect Dis. 2021 Oct 11;8(10):ofab434.
5. Mack T, Hiles JJ, Wrin J, Desai A. Use of fluoroquinolones or sulfamethoxazole-trimethoprim compared to Β-lactams for oral step-down therapy in hospitalized patients With uncomplicated Enterobacterales bacteremia. Ann Pharmacother. 2023 Mar;57(3):251-58.

Keywords:
3rd-generation cephalosporins, ค่าชีวประสิทธิผล, amoxicillin/clavulanate, cephalexin, amoxicillin, ceftriaxone, การเปลี่ยนรูปแบบยา, ติดเชื้อในกระแสเลือด