|
|
|
Zolpidem เป็นยานอนหลับในกลุ่ม non-benzodiazepine receptor agonists ที่ออกฤทธิ์จับกับ GABAA receptor โดยมีข้อบ่งใช้สำหรับการรักษาอาการนอนไม่หลับในระยะสั้น โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีปัญหาในการเริ่มต้นการนอนหลับ ยานี้ช่วยลดระยะเวลาที่ใช้ในการนอนหลับ เพิ่มระยะเวลาการนอนหลับ และลดการตื่นระหว่างคืน ส่งผลให้คุณภาพการนอนหลับดีขึ้น ขนาดยาที่แนะนำในผู้ใหญ่ คือ 5 มก. ในผู้หญิง และ 5–10 มก. ในผู้ชาย โดยขนาดยาสูงสุดที่แนะนำคือ 10 มก. วันละครั้งก่อนนอน ทั้งนี้ ระยะเวลาการใช้ยาไม่ควรเกิน 4 สัปดาห์ เนื่องจากประสิทธิภาพของยาอาจลดลงเมื่อใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน สำหรับผู้สูงอายุซึ่งมักไวต่อฤทธิ์ของยามากกว่าคนทั่วไปและมีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ แนะนำให้เริ่มใช้ยาขนาด 5 มก. วันละครั้ง และไม่ควรเกินขนาดดังกล่าว ในส่วนของผู้ป่วยที่มีภาวะตับบกพร่อง แนะนำให้ปรับขนาดยา โดยขึ้นกับระดับความรุนแรงของโรคตับในผู้ป่วย
การใช้ zolpidem ในขนาดมากกว่า 10 มก.ต่อวัน ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่สนับสนุนว่าช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาอาการนอนไม่หลับเมื่อเทียบกับขนาด 10 มก.ต่อวัน รวมทั้งยังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์เพิ่มขึ้น โดยการศึกษาของ Scharf และคณะ (1994) ศึกษาในผู้ป่วยนอนไม่หลับเรื้อรังที่มีอายุ 21-60 ปี จำนวน 75 ราย เปรียบเทียบการใช้ zolpidem ขนาด 10 และ 15 มก. โดยประเมินประสิทธิภาพการนอนหลับจากการวัด polysomnography หรือ การตรวจเพื่อวิเคราะห์การทำงานของระบบต่าง ๆ ของร่างกายระหว่างการนอนหลับ รวมถึงระยะเวลาตั้งแต่เริ่มนอนจนหลับสนิทอย่างต่อเนื่อง และประสิทธิภาพการนอนหลับ พบว่าทั้งสองขนาดมีประสิทธิภาพในการช่วยให้นอนหลับใกล้เคียงกัน แต่ขนาด 15 มก. มีผลลดระยะ REM sleep และหลังหยุดยาพบคุณภาพการนอนลดลงร่วมกับการตื่นระหว่างคืนเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ การศึกษาของ Roth และคณะ (1995) ศึกษาในผู้ป่วยสุขภาพดีที่มีการนอนหลับปกติ (ระยะเวลาเริ่มนอนหลับไม่เกิน 30 นาที และหลับนานอย่างน้อย 6 ชั่วโมง) จำนวน 462 ราย ที่มีอายุ 21-60 ปี เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของ zolpidem ชนิดออกฤทธิ์ทันทีเทียบกับยาหลอก ในการช่วยให้นอนหลับ ความบกพร่องทางจิตประสาทและการเคลื่อนไหวในวันรุ่งขึ้น โดยประเมินผลของยาในขนาด 5, 7.5, 10, 15 และ 20 มก. พบว่าประสิทธิภาพในการรักษาเพิ่มขึ้นจนถึงขนาด 10 มก. และไม่ดีขึ้นเมื่อเพิ่มเป็น 15 หรือ 20 มก. ขณะที่อุบัติการณ์ของอาการไม่พึงประสงค์เพิ่มขึ้นตามขนาดยา ได้แก่อาการปากแห้งไปจนถึงปวดศีรษะ ดังนั้นหากแพทย์พิจารณาให้ใช้ zolpidem ในขนาดมากกว่า 10 มก. ต่อวัน ควรประเมินข้อบ่งใช้ ความจำเป็น และความเสี่ยงของผู้ป่วยเป็นรายบุคคล ก่อนปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาข้อมูลอย่างเหมาะสม
Reference:
1. Bouchette D, Akhondi H, Patel P, Quick J. Zolpidem. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island: StatPearls Publishing; 2026 [cited 2026 Jul 31]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK442008/
2. DailyMed. Zolpidem tartrate tablets [Internet]. Bethesda: National Library of Medicine; [cited 2026 Aug 4]. Available from: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a4de4fbc-56d2-40ac-814e-0546bca5ca7c
3. U.S. Department of Veterans Affairs, Pharmacy Benefits Management Services, VA Center for Medication Safety. Appendix 1: Review of Various Trials Using Zolpidem at Higher Doses [Internet]. Washington: U.S. Department of Veterans Affairs; [cited 2026 Jul 31]. Available from: https://www.pbm.va.gov/PBM/vacenterformedicationsafety/Appendix1Detailsofhighdosezolpidemtrials.pdf
4. Roth T, Roehrs T, Vogel G. Zolpidem in the treatment of transient insomnia: a double-blind, randomized comparison with placebo. Sleep. 1995;18(4):246-251.
5. Scharf MB, Roth T, Vogel GW, Walsh JK. A multicenter, placebo-controlled study evaluating zolpidem in the treatment of chronic insomnia. J Clin Psychiatry. 1994;55(5):192-9.
Keywords:
zolpidem, อาการนอนไม่หลับ
|
