Share this page

เนื่องจากโปรตีนเป็นหนึ่งในส่วนประกอบหลักของร่างกาย และเป็นองค์ประกอบหลักที่มีบทบาทสำคัญในโครงสร้างและการทำงานของกล้ามเนื้อ ผิวหนัง เอนไซม์ และฮอร์โมน ดังนั้นการบริโภคโปรตีนไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายจึงทำให้เกิดผลกระทบต่อการทำงานของร่างกายแทบทุกด้านและนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่างๆ ปริมาณของโปรตีนที่แนะนำในคนทั่วไปอยู่ที่ 0.8 กรัมต่อกิโลกรัมของน้ำหนักตัว บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนออาการของการบริโภคโปรตีนต่ำหรือการขาดโปรตีนอย่างคร่าวๆ 7 อาการ มาฝากผู้ที่สนใจ

1. บวมน้ำ (Edema) เป็นภาวะที่ผิวหนังบวมและพองโต เกิดจากการมีปริมาณอัลบูมินในเซรั่มต่ำ ซึ่งเป็นโปรตีนที่พบมากที่สุดในส่วนของเหลวของเลือด หน้าที่หลักของอัลบูมินคือการรักษาแรงดันออนโคติก (oncotic pressure) ซึ่งเป็นแรงที่ดึงของเหลวให้อยู่ภายในหลอดเลือด จึงป้องกันไม่ให้ของเหลวจำนวนมากเกินไปสะสมในเนื้อเยื่อหรือช่องว่างอื่นๆ ของร่างกาย ดังนั้นหากระดับอัลบูมินในเซรั่มลดลงจึงทำให้แรงดันออนโคติกที่ต่ำลง จึงส่งผลให้ของเหลวสะสมในเนื้อเยื่อหรือเกิดอาการบวมน้ำได้
2. ภาวะไขมันพอกตับ (fatty liver) คือภาวะที่มีการสะสมของไขมันในเซลล์ตับ ภาวะนี้อาจทำให้เกิดการอักเสบ แผลเป็นในตับ และอาจรุนแรงถึงขั้นตับล้มเหลวได้ มีสาเหตุจากการเปลี่ยนแปลงของไมโครไบโอมในลำไส้ และเพอรอกซิโซมของเซลล์ตับ ซึ่งอาจนำไปสู่การสังเคราะห์โปรตีนที่ใช้ในการขนส่งไขมันที่มีประสิทธิภาพลดลง 
3. เส้นผม และผิวหนังที่ผิดปกติ เนื่องจากโปรตีนเป็นองค์ประกอบหลักของเส้นผม และผิวหนัง ดังนั้นการขาดโปรตีนอาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตและโครงสร้างของเส้นผม ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะผมร่วง ผิวลอกหรือแตกเป็นขุย แดง และมีแผลที่ผิวหนังโดยไม่มีสาเหตุได้
4. การสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ เนื่องจากกล้ามเนื้อเป็นแหล่งของโปรตีนที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย ในภาวะขาดโปรตีนร่างกายจะสลายโปรตีนจากกล้ามเนื้อเพื่อซ่อมแซมเนื้อเยื่อส่วนอื่น จึงส่งผลให้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อเมื่อเวลาผ่านไป
5. เพิ่มความเสี่ยงต่อการหักของกระดูก เนื่องจากมีรายงานที่ระบุว่าผู้ที่บริโภคโปรตีนมากจะมีความหนาแน่นของกระดูกสะโพกและกระดูกสันหลังสูงกว่าผู้ที่บริโภคโปรตีนน้อยถึง 6% นอกจากนี้ยังพบอุบัติการณ์ของกระดูกหักมากกว่าในผู้ที่บริโภคโปรตีนปริมาณน้อยหลังจาก 5 ปีที่เก็บข้อมูลอีกด้วย 
6. เพิ่มความรุนแรงของการติดเชื้อ เนื่องจากโปรตีนเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้าง antibodies ของเซลล์เม็ดเลือดขาวในระบบภูมิคุ้มกัน 

เพิ่มความอยากอาหาร เนื่องจากโปรตีนมีบทบาทสำคัญในการรักษาสมดุลของความอยากอาหาร หากร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอจึงทำให้ความอยากอาหารเพิ่มมากกว่าปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่การได้รับพลังงานที่มากเกินความต้องการของร่างกายจากการบริโภคคาร์โบไฮเดรต และไขมัน

Photo: bestfoodfacts.org