calamine lotion มักจะถูกสั่งเพื่อแก้คันให้คนไข้ แต่เข้าใจว่าจริง ๆ ไม่ควรใช้ระยะยาวเพราะทำให้ผิวหนังแห้ง จากส่วนผสม alcohol ในตัว lotion เอง 1.มีคำแนะนำให้แพทย์ทั่วไปในการสั่งใช้อย่างไรดีครับ เพื่อความปลอดภัย และ มี RDU (คนไข้ชอบขอ และแพทย์ก็เข้าใจว่าไม่มีข้อเสีย) 2. หากใช้ร่วมกับ steroid ทา ควรมีลำดับการทาและเว้นอย่างไร เช่น ทา steroid ก่อนทิ้งไว้...นาทีแล้วค่อยทา calamine หรือควรแยกเวลากันไปเลยครับ

คำตอบ

คาลาไมน์โลชั่น (calamine lotion) เป็นยาทาภายนอกใช้บรรเทาอาการคัน ระคายเคือง ผดผื่น หรือผิวไหม้แดดเล็กน้อย โดยมีส่วนประกอบหลัก ได้แก่ calamine และ zinc oxide ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองผิว บางผลิตภัณฑ์อาจมีสารอื่นร่วมเพื่อช่วยเรื่องประสิทธิผลหรือการผลิตให้มีความเหมาะสม เช่น glycerin, bentonite หรือ alcohol ขึ้นกับแต่ละยี่ห้อ โดย 1) แนวทางการใช้ยา โดยทั่วไป คาลาไมน์เหมาะสำหรับบรรเทาอาการชั่วคราวมากกว่าการใช้ต่อเนื่องระยะยาว เนื่องจากอาจทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง หรือรบกวน skin barrier ได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวแห้งหรือโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอยู่เดิม ดังนั้นแนวทางการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) คือ ใช้เมื่อมีอาการคันหรือระคายเคืองเล็กน้อย หากใช้แล้วไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน ควรประเมินสาเหตุ หลีกเลี่ยงใช้ต่อเนื่องเรื้อรังโดยไม่มีข้อบ่งใช้ หากเป็น eczema/atopic dermatitis ควรรักษาสาเหตุร่วมด้วย เช่น moisturizer และยาตามแนวทางโรค 2) หากใช้ร่วมกับยาทาสเตียรอยด์ ยังไม่มีข้อกำหนดตายตัว แต่เพื่อหลีกเลี่ยงผลต่อการดูดซึมยา มักแนะนำให้ทายาสเตียรอยด์บาง ๆ ก่อนรอประมาณ 15–30 นาที จากนั้นจึงทาคาลาไมน์หากยังมีอาการคัน หรือแยกใช้คนละช่วงเวลา เช่น ยา สเตียรอยด์ตอนเช้า/เย็น และ calamine เมื่อต้องการบรรเทาอาการคันระหว่างวัน หลีกเลี่ยงหากเป็นบริเวณผิวอักเสบมาก ผิวแตก หรือใช้ในเด็กเล็ก

Reference:
1. AAAAI/ACAAI JTF Atopic Dermatitis Guideline Panel, Chu DK, Schneider L, Asiniwasis RN, Boguniewicz M, De Benedetto A, et al. Atopic dermatitis (eczema) guidelines: 2023 American Academy of Allergy, Asthma and Immunology/American College of Allergy, Asthma and Immunology Joint Task Force on Practice Parameters GRADE– and Institute of Medicine–based recommendations. Ann Allergy Asthma Immunol. 2024;132(3):274–312.
2. Food and Drug Administration, Ministry of Public Health (Thailand). Calamine + zinc oxide lotion (Summary of Product Characteristics) [Internet]. Bangkok: Food and Drug Administration; [cited 2026 Apr 29]. Available from: https://drug.fda.moph.go.th/media.php?id=809662321185136640&name=SMPC_Calamine%20+%20Zinc%20oxide_lotion.pdf
3. Kwatra SG, Loss M. Other topical medications [Internet]. New York: McGraw-Hill Education; 2019 [cited 2026 Apr 29]. Available from: https://accessmedicine.mhmedical.com/content.aspx?bookid=2570§ionid=210444935
4. Oakley A. Topical steroids [Internet]. Hamilton (New Zealand): DermNet NZ; 1997 [updated 2016 Jan 4; cited 2026 Apr 29]. Available from: https://dermnetnz.org/topics/topical-steroid
5. Whittaker L, Oakley A, Duffill M, Boilea I, Mori J. Emollients and moisturisers [Internet]. Auckland (New Zealand): DermNet NZ; 2022 [updated 2022; cited 2026 Apr 29]. Available from: https://dermnetnz.org/topics/emollients-and-moisturisers

Keywords:
คาลาไมน์, ผิวแห้ง, ยาสเตียรอยด์ชนิดทาภายนอก, อาการคัน, การใช้ยาอย่างสมเหตุผล