สอบถามเรื่องยาปลูกผม finasteride แบบทาน และยาทา minoxidil ข้อบ่งใช้ ซื้อเองต้องทำอย่างไร

Finasteride และ minoxidil ต่างก็มีข้อบ่งใช้ซึ่งขึ้นทะเบียนไว้กับองค์การอาหารและยา (FDA) คือ รักษาภาวะผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะในผู้ชาย (male-pattern hair loss, androgenic alopecia) ซึ่งมีสาเหตุจากกรรมพันธุ์ แต่จะแตกต่างกันที่รูปแบบของยา โดย finasteride นั้นจะอยู่ในรูปแบบเม็ดเพื่อรับประทาน ส่วน minoxidil อยู่ในรูปของโลชั่นสำหรับทาหนังศีรษะ
ยาทั้งสองชนิดสามารถหาซื้อได้จากร้ายขายยาแผนปัจจุบัน ซึ่งแนะนำว่าควรเลือกซื้อจากร้านยาคุณภาพ หรือร้านยาที่มีเภสัชกรประจำเท่านั้น เพื่อให้คุณนายสองได้รับการแนะนำวิธิการใช้ยาที่ถูกต้อง รวมถึงข้อห้าม และข้อควรระวังที่เหมาะสม
การรักษาผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะของผู้ชายด้วยยา finasteride นั้นจะเริ่มเห็นผลการรักษาได้ต้องใช้ระยะเวลาอย่างน้อย 3 เดือน แต่ผลในการรักษานั้นจะค่อยๆหายไปจนกลับสู่สภาพเดิมหลังจากหยุดยาไปประมาณ 12 เดือน ซึ่งหมายความว่าหากอยากให้ผลการรักษาคงอยู่ไปเรื่อยๆจำเป็นจะต้องรับประทานต่อเนื่อง ซึ่งการศึกษาพบว่าการรับประทานยาติดต่อกัน 5 ปีมีความปลอดภัยดีอยู่ แต่อย่างไรก็ดียา finasteride จะถูกทำลายที่ตับเป็นส่วนมากซึ่งส่งผลให้ตับทำงานมากขึ้นกว่าตอนที่ไม่ได้รับประทานยา ดังนั้นผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับตับจะต้องระมัดระวังในการใช้ยา finasteride นอกจากนี้ ต้องหลีกเลี่ยงการได้รับผงหรือเศษยาจากการหักโดยหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากพบว่า หากหญิงตั้งครรภ์รับประทานยานี้อาจทำให้ลูกที่เกิดมามีความผิดปกติได้
อาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา finasteride

• อาการอันไม่พึงประสงค์ที่ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทันที
o มีการเปลี่ยนแปลงของเต้านม เช่น มีก้อน ปวด หรือมีสารคัดหลั่งจากหัวนม

• อาการอันไม่พึงประสงค์อื่นที่อาจเกิดระหว่างใช้ยา หากเป็นต่อเนื่อง หรือ รบกวนชีวิตประจำวัน ให้ แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบ o ความเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ ได้แก่ อวัยวะเพศไม่สามารถแข็งตัวหรือไม่นานพอจนเป็นที่พึงพอใจ ความรู้สึกทางเพศลดลง ปริมาณของน้ำอสุจิลดลง ผื่นแพ้ไม่รุนแรง

สิ่งที่ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบก่อนที่จะใช้ยา finasteride

• มีปัญหาการอุดตันของทางเดินปัสสาวะ โรคตับ โรคไตหรือมีการติดเชื้อ มะเร็งต่อมลูกหมาก
• แพ้ยา finasteride และยาอื่นๆ
• ยาอื่น ๆ ทั้งยาที่แพทย์สั่งจ่ายและยาที่ใช้เอง วิตามิน อาหารเสริมและยาสมุนไพรที่ท่านใช้อยู่ในขณะนี้หรือกำลังจะใช้ เนื่องจากอาจเกิดปฏิกิริยากับ finasteride ได้ (ยาตีกัน)
• ปกติยานี้ใช้ในผู้ชาย แต่หากแพทย์สั่งใช้ในผู้หญิง ต้องแจ้งแพทย์หากมีการวางแผนตั้งครรภ์ อยู่ระหว่างตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร
• ห้ามใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากยาทำให้เกิดความผิดปกติในทารกเพศชายได้

Minoxidil ใช้สำหรับกระตุ้นการงอกของเส้นผมในกรณีผมร่วงที่เป็นกรรมพันธุ์ ยานี้ได้ผลดีกว่าในผู้ที่อายุน้อยกว่า 40 ปี ที่เพิ่งเริ่มแสดงอาการผมร่วง ยานี้ไม่มีผลต่อแนวเส้นผม และไม่ช่วยรักษาอาการหัวล้าน หากหยุดยาผมที่งอกใหม่จะร่วงภายใน 2-3 เดือน โดยทั่วไปยา minoxidil จะใช้ทาหนังศีรษะวันละ 2 ครั้ง ควรใช้ตามวิธีใช้ที่ระบุบนฉลากยา ไม่ควรใช้ยาในขนาดที่มากหรือน้อยกว่าที่ระบุ การใช้ยานี้มากกว่าขนาดที่กำหนดไม่ช่วยให้ผมงอกเร็วหรือยาวขึ้นแต่จะเพิ่มโอกาสการเกิดผลข้างเคียง หากมีข้อสงสัยให้สอบถามแพทย์หรือเภสัชกร
ยานี้ต้องใช้ต่อเนื่องกันอย่างต่ำ 4 เดือน หรืออาจจะถึง 1 ปี กว่าจะเห็นผลการรักษา ควรทา หรือสเปรย์ยานี้บนหนังศีรษะที่แห้งเท่านั้นเท่านั้น ไม่จำเป็นต้องสระผมก่อนทายา ไม่ควรทายาบนส่วนอื่นของร่างกาย หากบังเอิญสัมผัสกับผิวหนังส่วนอื่นให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดมากๆ และหากเกิดการระคายเคืองให้รีบพบแพทย์
ข้อควรระวัง
1. ไม่ควรใช้ยานี้ภายใน 30 นาทีก่อนเข้านอน หรือ 2 ชั่วโมงก่อนออกกำลังกายหรือว่ายน้ำ
2. ไม่ควรทายาลงบนหนังศีรษะที่ไหม้แดด หรือระคายเคืองอยู่แล้ว
3. ไม่ควรใช้ไดร์เป่าผมหรือใช้ความร้อนกับผมและหนังศีรษะหลังใช้ยา
4. เนื่องจากยานี้อาจมีผลให้ผิวหนังมีความไวแดดมากขึ้น ผู้ใช้ยานี้จึงควรสวมเสื้อผ้ามิดชิด สวมแว่นกันแดด และทายากันแดด
5. หากมีความจำเป็นต้องใช้ยาในเด็ก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
6. ไม่ควรปิดบริเวณที่ทาด้วยพลาสเตอร์ หรือผ้าปิดแผล นอกจากเป็นคำสั่งแพทย์
7. ไม่ควรใช้ยาอื่น หรือเครื่องสำอางบริเวณที่ทายานี้ นอกจากเป็นคำสั่งแพทย์

สิ่งที่ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบก่อนที่จะใช้ minoxidil

• มีอาการปวดหน้าอกจากเส้นเลือดหัวใจตีบ (angina)
• ผิวหนังเป็นแผล หรือไหม้แดด
• เป็นโรคหัวใจ หรือโรคระบบหลอดเลือด
• เป็นโรคไต
• เป็นโรคปอด
• มีเนื้องอกในต่อมหมวกไต (pheochromocytoma)
• มีประวัติหัวใจวายกำเริบ
• การแพ้ยา minoxidil หรือยาอื่นๆ การแพ้อาหาร, สารแต่งสี หรือวัตถุกันเสีย
• การตั้งครรภ์ การวางแผนในการตั้งครรภ์ หรือการให้นมบุตร

อาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา minoxidil

• อาการอันไม่พึงประสงค์ที่ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทันที
o ปวดหน้าอก หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ หายใจลำบาก วิงเวียน คล้ายจะเป็นลม ผื่นขึ้น คัน ข้อแข็ง บวม น้ำหนักขึ้นอย่างฉับพลัน เท้าหรือขาบวม อ่อนล้าผิดปกติ

• อาการอันไม่พึงประสงค์อื่นที่อาจเกิดระหว่างใช้ยา หากเป็นต่อเนื่อง หรือ รบกวนชีวิตประจำวัน ให้ แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบ
o ปวดศีรษะ ระคายเคือง คันบริเวณที่ทายา หนังศีรษะแห้ง เป็นสะเก็ด ขนขึ้นผิดปกติบริเวณใบหน้า แขน หลัง