Glucagon เป็นหนึ่งในฮอร์โมนที่กระตุ้นกระบวนการ gluconeogenesis, glycogenolysis และยับยั้ง glycogenesis ของตับ กระตุ้นการกระบวนการ lipolysis และยับยั้ง lipogenesis ที่ adipocyte อีกทั้งยังกระตุ้นการสร้าง ketone bodies กระตุ้นการทำงานของ mitochondria และลด oxidative stress ที่ตับ นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มความรู้สึกอิ่ม ลดความอยากอาหาร ส่งผลให้ glucagon มีคุณสมบัติโดดเด่นในด้านการใช้พลังงานจากการเผาผลาญน้ำตาลและไขมัน รวมถึงความสามารถในการลดน้ำหนักด้วย อย่างไรก็ตามในปัจจุบันยังไม่มียาใดที่ออกฤทธิ์เหมือน glucagon สำหรับใช้จริงในทางปฏิบัติ โดยยาที่ใช้ลดน้ำหนักและรักษาโรคอ้วนซึ่งได้รับข้อบ่งใช้จาก USFDA แล้ว ได้แก่ glucagon-like peptide 1 (GLP-1) receptor agonist (semaglutide, liraglutide) และ dual GLP-1/GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide หรือ gastric inhibitory peptide) receptor agonist (tirzepatide)
Retatrutide เป็นยาฉีดฮอร์โมนที่มีกลไกการออกฤทธิ์แบบ triple agonist คือ GLP-1/GIP/glucagon receptor agonist ด้วยโครงสร้างที่สามารถจับกับตัวรับทั้ง 3 ตัวจึงให้ผลลดน้ำหนักได้ดีกว่ายา 2 กลุ่มที่ได้กล่าวไป ล่าสุดมีการศึกษา phase 2, double-blind, randomized, placebo-controlled trial ในผู้ป่วยที่มี BMI ≥30 kg/m2 หรือมี BMI ระหว่าง 27-30 kg/m2 ร่วมกับมีภาวะที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนักตัว โดยให้การรักษาด้วย retatrutide ขนาดต่าง ๆ เปรียบเทียบกับยาหลอก พบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้ retatrutide ขนาดสูงสุด 12 mg สามารถลดน้ำหนักได้เฉลี่ย 17.5% ใน 24 สัปดาห์ และ 24.2% ใน 48 สัปดาห์ ซึ่งน้ำหนักที่ลดลงเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของขนาดเส้นรอบเอว ความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด รวมไปถึงค่าไขมันในเลือด โดยในการประชุมวิชาการของ The European Society of Cardiology (ESC) เมื่อปี ค.ศ. 2024 บริษัทเจ้าของสิทธิบัตร retatrutide ได้นำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเพิ่มเติมจากการศึกษาข้างต้นที่แสดงให้เห็นว่ายาสามารถลดระดับ non-HDL-C ได้สูงสุดที่ 22.2% ใน 24 สัปดาห์ และ 26.9% ใน 48 สัปดาห์ ลดระดับ apoB ได้ 19.6% ใน 24 สัปดาห์และ 24.2% ใน 48 สัปดาห์ ส่วนระดับไตรกลีเซอไรด์และ apoC-III สามารถลดลงได้ถึง 40.6% และ 38.0% ตามลำดับใน 48 สัปดาห์ ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นว่า retatrutide สามารถลดระดับไขมันในเลือดและน่าจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจได้
เอกสารอ้างอิง
1. Jakubowska A, Roux CWL, Viljoen A. The road towards triple agonists: glucagon-like peptide 1, glucose-dependent insulinotropic polypeptide and glucagon receptor - an update. Endocrinol Metab (Seoul). 2024; 39(1):12-22.
2. Scheen AJ, Lefèbvre PJ. Glucagon, from past to present: a century of intensive research and controversies. Lancet Diabetes Endocrinol. 2023; 11(2):129-38.
3. Tchang BG, Aras M, Kumar RB, Aronneet LJ. Pharmacologic treatment of overweight and obesity in adults. Endotext [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 13]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279038/.
4. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, Wu Q, Du Y, Gurbuz S, et al. Triple-hormone-receptor agonist retatrutide for obesity - a phase 2 trial. N Engl J Med. 2023; 389(6):514-526.
5. GlobalData Healthcare. ESC 2024: Retatrutide improves lipid and cardiovascular risk profile in Phase II trial. Clinical Trials Arena [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 16]. Available from: https://www.clinicaltrialsarena.com/analyst-comment/esc-2024-retatrutide-lipid-cardiovascular-risk-profile-phase-ii/?cf-view.
Retatrutide เป็นยาฉีดฮอร์โมนที่มีกลไกการออกฤทธิ์แบบ triple agonist คือ GLP-1/GIP/glucagon receptor agonist ด้วยโครงสร้างที่สามารถจับกับตัวรับทั้ง 3 ตัวจึงให้ผลลดน้ำหนักได้ดีกว่ายา 2 กลุ่มที่ได้กล่าวไป ล่าสุดมีการศึกษา phase 2, double-blind, randomized, placebo-controlled trial ในผู้ป่วยที่มี BMI ≥30 kg/m2 หรือมี BMI ระหว่าง 27-30 kg/m2 ร่วมกับมีภาวะที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนักตัว โดยให้การรักษาด้วย retatrutide ขนาดต่าง ๆ เปรียบเทียบกับยาหลอก พบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้ retatrutide ขนาดสูงสุด 12 mg สามารถลดน้ำหนักได้เฉลี่ย 17.5% ใน 24 สัปดาห์ และ 24.2% ใน 48 สัปดาห์ ซึ่งน้ำหนักที่ลดลงเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของขนาดเส้นรอบเอว ความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด รวมไปถึงค่าไขมันในเลือด โดยในการประชุมวิชาการของ The European Society of Cardiology (ESC) เมื่อปี ค.ศ. 2024 บริษัทเจ้าของสิทธิบัตร retatrutide ได้นำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเพิ่มเติมจากการศึกษาข้างต้นที่แสดงให้เห็นว่ายาสามารถลดระดับ non-HDL-C ได้สูงสุดที่ 22.2% ใน 24 สัปดาห์ และ 26.9% ใน 48 สัปดาห์ ลดระดับ apoB ได้ 19.6% ใน 24 สัปดาห์และ 24.2% ใน 48 สัปดาห์ ส่วนระดับไตรกลีเซอไรด์และ apoC-III สามารถลดลงได้ถึง 40.6% และ 38.0% ตามลำดับใน 48 สัปดาห์ ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นว่า retatrutide สามารถลดระดับไขมันในเลือดและน่าจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจได้
เอกสารอ้างอิง
1. Jakubowska A, Roux CWL, Viljoen A. The road towards triple agonists: glucagon-like peptide 1, glucose-dependent insulinotropic polypeptide and glucagon receptor - an update. Endocrinol Metab (Seoul). 2024; 39(1):12-22.
2. Scheen AJ, Lefèbvre PJ. Glucagon, from past to present: a century of intensive research and controversies. Lancet Diabetes Endocrinol. 2023; 11(2):129-38.
3. Tchang BG, Aras M, Kumar RB, Aronneet LJ. Pharmacologic treatment of overweight and obesity in adults. Endotext [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 13]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279038/.
4. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, Wu Q, Du Y, Gurbuz S, et al. Triple-hormone-receptor agonist retatrutide for obesity - a phase 2 trial. N Engl J Med. 2023; 389(6):514-526.
5. GlobalData Healthcare. ESC 2024: Retatrutide improves lipid and cardiovascular risk profile in Phase II trial. Clinical Trials Arena [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 16]. Available from: https://www.clinicaltrialsarena.com/analyst-comment/esc-2024-retatrutide-lipid-cardiovascular-risk-profile-phase-ii/?cf-view.
เอกสารอ้างอิง
1. Jakubowska A, Roux CWL, Viljoen A. The road towards triple agonists: glucagon-like peptide 1, glucose-dependent insulinotropic polypeptide and glucagon receptor - an update. Endocrinol Metab (Seoul). 2024; 39(1):12-22.
2. Scheen AJ, Lefèbvre PJ. Glucagon, from past to present: a century of intensive research and controversies. Lancet Diabetes Endocrinol. 2023; 11(2):129-38.
3. Tchang BG, Aras M, Kumar RB, Aronneet LJ. Pharmacologic treatment of overweight and obesity in adults. Endotext [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 13]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279038/.
4. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, Wu Q, Du Y, Gurbuz S, et al. Triple-hormone-receptor agonist retatrutide for obesity - a phase 2 trial. N Engl J Med. 2023; 389(6):514-526.
5. GlobalData Healthcare. ESC 2024: Retatrutide improves lipid and cardiovascular risk profile in Phase II trial. Clinical Trials Arena [Internet]. 2024 [cited 2024 Sep 16]. Available from: https://www.clinicaltrialsarena.com/analyst-comment/esc-2024-retatrutide-lipid-cardiovascular-risk-profile-phase-ii/?cf-view.