หน่วยคลังข้อมูลยา
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

Domperidone กับมาตรการจำกัดการใช้เพื่อลดความเสี่ยงต่อหัวใจ

ข่าวประจำสัปดาห์ที่ 1 เดือน กรกฎาคม ปี 2557 -- อ่านแล้ว 49,225 ครั้ง
 
Domperidone เป็น prokinetic (gastrokinetic) drug ออกฤทธิ์เป็น dopamine D2 antagonist มีข้อบ่งใช้สำหรับบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน และอาการจากอาหารไม่ย่อย ยานี้เพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดความผิดปกติต่อหัวใจทั้งจังหวะการเต้นและการนำสัญญาณ ซึ่งอาการไม่พึงประสงค์เกี่ยวกับ QTc prolongation และหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะ (ventricular arrhythmia) นั้นเป็นที่ทราบกันอยู่แล้ว นอกจากนี้ยังมีรายงานเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เกี่ยวกับยานี้ที่ทำให้หัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรงและเสียชีวิตฉับพลัน (sudden cardiac death) โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุกว่า 60 ปี ขนาดยาที่ใช้มากกว่าวันละ 30 มิลลิกรัม และใช้ในรูปแบบยาฉีด ซึ่งหลายประเทศได้ยกเลิกชนิดยาฉีดไปนานแล้ว มีการศึกษาที่ตีพิมพ์เมื่อปีที่แล้ว ซึ่งศึกษาในสัตว์ทดลองร่วมกับการวิเคราะห์ผลจากข้อมูลที่ได้จากการศึกษาอื่น (literature analysis) เพื่อศึกษาถึงความเสี่ยงจากการใช้ยา domperidone ต่อการตายฉับพลันเหตุจากความผิดปกติของหัวใจเทียบกับประโยชน์ของยาต่อทางเดินอาหาร ผู้ทำการศึกษาได้สรุปว่ายาให้ผลการรักษาเหมือนยาหลอกและยามีความสัมพันธ์กับการตายฉับพลันที่เพิ่มขึ้นเหตุจากความผิดปกติของหัวใจ อีกทั้งเป็นยาที่มีช่วงความปลอดภัยแคบ (narrow safety margin) จึงไม่ควรนำมาใช้เป็นยา

เมื่อเร็วๆ นี้ Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC) ขององค์กร European Medicines Agency (EMA) ได้เสร็จสิ้นการทบทวนเกี่ยวกับความเสี่ยงต่อหัวใจที่เกิดจากยา domperidone ซึ่งจากข้อมูลที่เป็นรายงานเกี่ยวกับอาการข้างเคียงรุนแรงจำนวน 342 รายงาน ในจำนวนนี้มีผู้ป่วย 57 รายที่เสียชีวิตเหตุจากความผิดปกติของหัวใจเนื่องจากใช้ยา domperidone อย่างไรก็ตามคณะกรรมการดังกล่าวมีข้อสรุปว่ายายังคงมีประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง แต่ทั้งนี้การใช้ยาให้อยู่ภายใต้มาตรการจำกัดข้อบ่งใช้ซึ่งเหลือเฉพาะเพื่อบรรเทาอาการคลื่นไส้และอาเจียนเท่านั้น ไม่ใช้กับกรณีอื่น ไม่ว่าจะเป็นอาการท้องอืด (bloating) หรืออาการแสบร้อนกลางอก (heartburn) อีกทั้งแนะนำให้ลดขนาดยาลง โดยในผู้ใหญ่และเด็กที่น้ำหนักตัวตั้งแต่ 35 กิโลกรัมขึ้นไป รับประทานครั้งละ 10 มิลลิกรัม ได้ถึงวันละ 3 ครั้ง (จะไม่เกินกว่าวันละ 30 มิลลิกรัม) กรณียาเหน็บทวารใช้ครั้งละ 30 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง ส่วนตำรับที่อนุญาตให้ใช้กับเด็กที่มีน้ำหนักตัวต่ำกว่า 35 กิโลกรัม ซึ่งอาจใช้เพื่อลดอาการไหลย้อนของกรดหรือนมจากกระเพาะอาหารในรายที่เป็นรุนแรง (severe reflux) ด้วยนั้น แนะนำให้ใช้อย่างระมัดระวังโดยเด็กนั้นต้องไม่มีความผิดปกติเกี่ยวกับหัวใจอยู่ก่อนและใช้ครั้งละ 0.25 มิลลิกรัม/กิโลกรัม ได้ถึงวันละ 3 ครั้ง ตำรับที่เป็นยาน้ำต้องมีอุปกรณ์วัดปริมาตรเพื่อให้ถูกต้องสอดคล้องกับน้ำหนักตัว และในการใช้ยานี้ควรใช้ขนาดต่ำสุดที่ให้ผลในการรักษาและใช้ยาช่วงเวลาสั้นที่สุด โดยทั่วไปไม่เกิน 1 สัปดาห์ ไม่ควรใช้ในผู้ที่ตับบกพร่องระดับปานกลางถึงรุนแรง ผู้ที่หัวใจมีความผิดปกติทั้งจังหวะการเต้นและการนำสัญญาณ และไม่ควรใช้ร่วมกับยาอื่นที่มีผลเสียต่อหัวใจได้เช่นเดียวกัน หรือร่วมกับยาที่ยับยั้งหรือลดการกำจัดยา domperidone สำหรับผู้ที่กำลังใช้ยานี้อยู่ยังไม่จำเป็นต้องหยุดใช้ และถ้าหากเป็นโรคหัวใจอยู่ก่อนหรือมีข้อสงสัยขอให้แจ้งต่อแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อต้องเข้ารับการรักษาตามนัดในครั้งต่อไป

อ้างอิงจาก:

(1) PRAC recommends restricting use of domperidone: benefits still considered to outweigh risks when given short-term and in low doses to treat nausea or vomiting. EMA News, 7 March 2014. http://www.ema.europa.eu/ema/index.jsp?curl=pages/news_and_events/news/2014/03/news_detail_002039.jsp&mid=WC0b01ac058004d5c1; (2) Hondeghem LM. Domperidone: limited benefits with significant risk for sudden cardiac death. J Cardiovasc Pharmacol 2013;61:218-25

คำค้นที่เกี่ยวข้อง:
domperidone prokinetic gastrokinetic dopamine D2 antagonist QTc prolongation ventricular arrhythmia sudden cardiac death literature analysis narrow safety margin Pharmacovigilance Risk Assessment Committee PRAC European Medicines Agency
 
ข่าวยาล่าสุด
    ดูข่าวยาทั้งหมด


หน่วยคลังข้อมูลยา

447 ถ.ศรีอยุธยา แขวงทุ่งพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
 
ออกแบบและพัฒนาโดย งานเทคโนโลยีสารสนเทศฯ คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล
Copyright © 2013-2020