มีอะไรกับแฟนไม่ใส่ถุง แล้วกินยาคุมแบบหนึ่งเม็ดตั้งแต่วันอาทิตย์ที่แล้ว พอวันเสาร์นี้ก็เผลอไม่ใส่ถุงอีก แต่กินยาคุมแบบ 2 เม็ด ที่ 12 ชั่วโมง แล้วกินอีกรอบหนึ่ง จะเป็นไรไหมคะประจำเดือนจะมาเมื่อไหร่คะ
147 views
คำถาม
มีอะไรกับแฟนไม่ใส่ถุง แล้วกินยาคุมแบบหนึ่งเม็ดตั้งแต่วันอาทิตย์ที่แล้ว พอวันเสาร์นี้ก็เผลอไม่ใส่ถุงอีก แต่กินยาคุมแบบ 2 เม็ด ที่ 12 ชั่วโมง แล้วกินอีกรอบหนึ่ง จะเป็นไรไหมคะประจำเดือนจะมาเมื่อไหร่คะ
คำตอบ
ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินชนิดฮอร์โมน levonorgestrel รูปแบบที่พบได้บ่อย ได้แก่ ขนาด 1.5 mg รับประทานครั้งเดียว หรือ ขนาด 0.75 mg รับประทาน 2 เม็ด ห่างกัน 12 ชั่วโมง ล้วนมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน [1] ยาออกฤทธิ์โดยยับยั้งการตกไข่ จึงได้ผลสูงสุดเมื่อรับประทานก่อนการตกไข่ [1,2] การรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินควรรับประทานโดยเร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน โดยเฉพาะภายใน 72 ชั่วโมงแรก แม้ว่ายาอาจมีประสิทธิภาพเมื่อรับประทานภายใน 120 ชั่วโมง แต่ประสิทธิภาพยาจะลดลง เมื่อระยะเวลาหลังมีเพศสัมพันธ์นานขึ้น [1,3]
สำหรับกรณีที่รับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน 1.5 mg 1 เม็ด และ 0.75 mg 2 เม็ด ห่างกัน 12 ชั่วโมง ในรอบเดือนเดียวกันนั้น ไม่พบหลักฐานว่าเป็นอันตราย [4] และไม่มีหลักฐานว่าประสิทธิภาพของยาลดลงเมื่อใช้ซ้ำ สามารถใช้ซ้ำได้เมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งใหม่ [5] อย่างไรก็ตาม ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์จากการมีเพศสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นภายหลังการรับประทานยาแต่ละครั้งได้ [5] ดังนั้นจึงแนะนำการใช้วิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสม่ำเสมอ เช่น ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดปกติ ร่วมกับถุงยางอนามัย เพราะยาคุมฉุกเฉินมีประสิทธิภาพต่ำกว่า และไม่ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ [1,3,5]
การรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน อาจทำให้รอบประจำเดือนเปลี่ยนแปลง โดยอาจมาเร็วขึ้น ช้าลง หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอยได้ [3] จากการศึกษาของ Gainer และคณะ ในผู้หญิงจำนวน 232 ราย พบว่ารอบประจำเดือนหลังได้รับ levonorgestrel มีความสัมพันธ์กับช่วงเวลาที่รับประทานยาเมื่อเทียบกับระยะการตกไข่ โดยผู้ที่รับประทานยาก่อนการตกไข่อาจมีประจำเดือนมาเร็วกว่าปกติ ขณะที่ผู้ที่รับประทานยาหลังการตกไข่อาจมีประจำเดือนมาช้ากว่าปกติเล็กน้อย และพบเลือดออกกะปริดกะปรอยร้อยละ 14.7 [6] ส่วนการศึกษาของ Raymond และคณะ ซึ่งรับประทาน levonorgestrel 1.5 mg ครั้งเดียว พบว่าเมื่อรับประทานใน 3 สัปดาห์แรกของรอบเดือน รอบเดือนนั้นสั้นลง [7] การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวมักเป็นเพียงชั่วคราวและหายไปในรอบถัดไป [6,7] อย่างไรก็ตาม การศึกษาเหล่านี้ประเมินการใช้ยาเพียงครั้งเดียว จึงระบุวันที่ประจำเดือนจะมาในผู้ที่รับประทานซ้ำไม่ได้ชัดเจน ทั้งนี้ หากไม่มีเลือดประจำเดือนภายใน 3 สัปดาห์หลังรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน ควรตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดตรวจปัสสาวะ [3]
เอกสารอ้างอิง
2. No? G, Croxatto HB, Salvatierra AM, Reyes V, Villarroel C, Mu?oz C, et al. Contraceptive efficacy of emergency contraception with levonorgestrel given before or after ovulation. Contraception. 2011;84(5):486-92. doi:10.1016/j.contraception.2011.03.006
3. Centers for Disease Control and Prevention. Emergency contraception. In: U.S. selected practice recommendations for contraceptive use, 2024 [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2024 [cited 2026 Oct 20]. Available from: https://www.cdc.gov/contraception/hcp/usspr/emergency-contraception.html
4. Steyn PS, Fleurant E, Smith EM, Kiarie JN. Safety of repeated use of emergency contraceptive pills in the same menstrual cycle: a systematic review. BMJ Sex Reprod Health. 2025;51:s30-s37. doi:10.1136/bmjsrh-2025-202841
5. International Consortium for Emergency Contraception. Repeated use of emergency contraceptive pills: the facts [Internet]. New York (NY): ICEC; 2015 Oct [cited 2026 Nov 12]. Available from: https://www.ec-ec.org/wp-content/uploads/2016/11/ICEC_Repeat-Use_Oct-2015.pdf
6. Gainer E, Kenfack B, Mboudou E, Doh AS, Bouyer J. Menstrual bleeding patterns following levonorgestrel emergency contraception. Contraception. 2006;74(2):118-24. doi:10.1016/j.contraception.2006.02.009
7. Raymond EG, Goldberg A, Trussell J, Hays M, Roach E, Taylor D. Bleeding patterns after use of levonorgestrel emergency contraceptive pills. Contraception. 2006;73(4):376-81. doi:10.1016/j.contraception.2005.10.006