คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

ยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจรใช้ร่วมกับยากลุ่มลดความดันโลหิตสูงแผนปัจจุบันได้หรือเปล่าครับและจะมีปฎิกิริยาต่อกันหรือไม่

53,579 views

คำถาม

ยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจรใช้ร่วมกับยากลุ่มลดความดันโลหิตสูงแผนปัจจุบันได้หรือเปล่าครับและจะมีปฎิกิริยาต่อกันหรือไม่

คำตอบ

ฟ้าทะลายโจร หรือ Andrographis paniculata เป็นสมุนไพรที่มีข้อบ่งใช้สำหรับบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่เกิดจากการติดเชื้อ หรือ บรรเทาอาการหวัด เจ็บคอ จากการสืบค้นข้อมูลพบว่า ฟ้าทะลายโจรมีคุณสมบัติยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ CYP3A4 และ CYP2D6 ในหลอดทดลอง โดยเอนไซม์ดังกล่าวมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของยาหลายชนิดภายในร่างกาย ในทางทฤษฎีการได้รับยาที่เปลี่ยนแปลงในร่างกายผ่านทาง CYP3A4 และ CYP2D6 ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ เช่นกรณีของฟ้าทะลายโจร อาจทำให้ฤทธิ์ของยาที่ได้รับร่วมกับฟ้าทะลายโจรเพิ่มสูงขึ้น รวมถึงความเสี่ยงในการเกิดอาการข้างเคียงด้วย (1)
ด้วยข้อมูลด้านปฏิกิริยาระหว่างยาที่มีในปัจจุบัน ยาที่ได้รับการเตือนให้ระวังในการใช้ร่วมกับฟ้าทะลายโจร ได้แก่ anticoagulants (ยาต้านการแข็งตัวของเลือด) antiplatelets (ยาต้านการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด) heparin และ thrombolytic agents (ยาสลายลิ่มเลือด) เพราะในทางทฤษฎีการใช้ยาร่วมกันอาจเพื่อความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออกได้ (2) ส่วนปฏิกิริยาระหว่างฟ้าทะลายโจรกับยาลดความดันปัจจุบันยังไม่พบรายงานการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา แต่เนื่องจากยาลดความดันแผนปัจจุบันมีหลายชนิดมาก เพื่อความถูกต้องและจำเพาะในการสืบค้นข้อมูลผู้ถามควรระบุชื่อยาลดความดันที่ได้รับร่วมกับฟ้าทะลายโจร เพื่อความให้สืบค้นได้อย่างจำเพาะเจาะจงมากยิ่งขึ้น
ด้านฤทธิ์เกี่ยวกับความดันโลหิตของฟ้าทะลายโจร มีข้อมูลว่าฟ้าทะลายโจรมีสารที่ชื่อว่า 14-deoxy-11,12-didehydroangrographolide (AP3) ซึ่งเป็นสารที่มีฤทธิ์ทำให้เกิดความดันโลหิตต่ำ (hypotensive effects) ดังนั้นฟ้าทะลายโจรที่มี AP3 ประกอบในระดับสูงอาจทำให้ผู้ที่รับประทานเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำได้ (hypotension) (3)
จากข้อมูลทั้งหมด ข้อบ่งใช้ของฟ้าทะลายโจร เพื่อบรรเทาอาการท้องเสียชนิดที่ได้เกิดจากการติดเชื้อ หรือ บรรเทาอาการหวัด เจ็บคอ จะใช้เพียงระยะเวลาสั้นๆ เมื่ออาการดังกล่าวหายแล้วก็ไม่จำเป็นต้องใช้ฟ้าทะลายโจรต่อ ดังนั้นหากใช้ยาแต่เพียงจำเป็นและระยะเวลาพอเหมาะ จึงไม่น่าจะเกิดปัญหาปฏิกิริยาต่อกันระหว่างยาที่รุนแรงจนเป็นข้อห้ามในการใช้ร่วมกัน

Key words: ฟ้าทะลายโจร, ปฎิกิริยาต่อกันระหว่างยา, ยาลดความดัน, antihypertensive, hypotension, drug interaction, andrographis


เอกสารอ้างอิง

1. วิจิตรา ทัศนียกุล, วีรยา ดำรงค์สกุลชัย, วงศ์วิวัฒน์ ทัศนียกุล. Herb and Drug Interaction. Srinagarind Med J 2008; 23(2): 223-8.
2. MICROMEDEX 2.0® [Database on the internet]: Truven health analytics; 2013. mobileMicromedex® , Andrographis ; [cited 2013 July 4]. Available from: http://www.micromedexsolutions.com
3. Yoopan N, Thisoda P, Rangkadilok N, Sahasitiwat S, Pholphana, Ruchirawat S. Cardiovascular effects of 14-deoxy-11,12-didehydroangrographolide and androgrphispaniculataextractsl. Planta Med 2007; 73(6): 503-11.