กลับรายการ
ยากลุ่ม Proton pump inhibitors รับประทานก่อนอาหาร 30 นาที กับ รับประทานก่อนอาหาร 60 นาที มีประสิทธิภาพเเตกต่างกันมากน้อยเพียงใด
11,980 views
คำถาม
ยากลุ่ม Proton pump inhibitors รับประทานก่อนอาหาร 30 นาที กับ รับประทานก่อนอาหาร 60 นาที มีประสิทธิภาพเเตกต่างกันมากน้อยเพียงใด
คำตอบ
จากการสืบค้นข้อมูล ไม่พบการศึกษาทางคลินิกที่ศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างเวลาในการรับประทานยากลุ่ม Proton pump inhibitor (PPI) ก่อนอาหาร 30 นาที กับ 60 นาที ต่อประสิทธิภาพในการลดการหลั่งกรดของยา โดยทั่วไปเพื่อให้ได้รับประสิทธิภาพสูงสุด ยากลุ่มนี้แนะนำให้รับประทานก่อนอาหารอย่างน้อย 15-60 นาที
เมื่อรับประทานอาหาร จะกระตุ้นให้เกิดการทำงานของ parietal cell ที่กระเพาะอาหาร ทำให้ค่าความเป็นกรดด่าง (pH) ภายในเซลล์ลดลง Proton pump inhibitor ต้องอาศัยความเป็นกรดภายใน parietal cell เพื่อจะถูกเปลี่ยนให้อยู่ในรูปที่ออกฤทธิ์ (active form) จึงจะสามารถยับยั้งการทำงานของ H+/K+-ATPase ได้ ดังนั้นจึงแนะนำให้รับประทานยาก่อนอาหารอย่างน้อย 15-60 นาที เพื่อให้มีระดับยาในเซลล์สูงสุดตอนที่ parietal cell เริ่มทำงานจากการกระตุ้นของอาหาร และสามารถออกฤทธิ์ยับยั้ง H+/K+-ATPase ได้ทันที
Sostek M.B. และคณะ ได้ทำการศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ของ esomeprazole โดยพบว่าเมื่อรับประทาน esomeprazole ก่อนมื้ออาหารที่มีไขมันสูง 15 นาที ระดับยาในกระแสเลือดของกลุ่มตัวอย่างมีค่าลดลงเมื่อเทียบกับกลุ่มที่รับประทานยาก่อนอาหาร 4 ชั่วโมง แสดงให้เห็นว่าอาหารมื้อใหญ่หรืออาหารไขมันสูงอาจส่งผลลดการดูดซึมยาได้ (แต่การศึกษาไม่ได้ศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างด้านประสิทธิภาพของยา)
Hatlebakk J. G. และคณะ ทำการศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของยา PPI ระหว่างการรับประทานยา ก่อนอาหาร และรับประทานยาก่อนนอน (ท้องว่าง) พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่รับประทานยาก่อนอาหารมีค่าความเป็นกรดด่างภายในกระเพาะอาหารสูงกว่ากลุ่มที่รับประทานยาก่อนนอน แสดงให้เห็นว่ายาสามารถออกฤทธิ์ได้ดีกว่าเมื่อได้รับประทานอาหาร นอกจากนั้นผู้ทำการศึกษาแนะนำว่า การรับประทาน PPI ก่อนอาหาร อาจส่งผลลดการดูดซึมยา แต่การรับประทานอาหารก็ช่วยกระตุ้นการทำงานของ parietal cell นำไปสู่การเปลี่ยนให้ยาอยู่ในรูปแบบออกฤทธิ์
จากข้อมูลดังกล่าว จึงแนะนำให้รับประทานยากลุ่ม Proton pump inhibitor ก่อนอาหารอย่างน้อย 15-60 นาที หากเป็นอาหารมื้อใหญ่หรือไขมันสูง ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาใกล้กับมื้ออาหารเกินไป และไม่ควรรับประทานยาห่างจากมื้ออาหารมากเกินไป (ไม่ควรเกิน 60 นาที) เพราะจะส่งผลให้ยาออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที
จากข้อมูลที่ได้อ้างอิงมาทั้งหมด การรับประทานยากลุ่ม Proton pump inhibitor ก่อนอาหาร 30 นาที หรือ 60 นาที คาดว่าไม่น่าจะส่งผลให้เกิดความแตกต่างต่อประสิทธิภาพของยามากนัก แต่เวลาเพียง 30 นาทีก่อนอาหาร ก็เพียงพอที่จะทำให้ยามีประสิทธิภาพสูงที่สุดแล้ว
Key words: Proton pump inhibitors, timing, dosing, efficacy, pharmacokinetic, pharmacodynamic
เมื่อรับประทานอาหาร จะกระตุ้นให้เกิดการทำงานของ parietal cell ที่กระเพาะอาหาร ทำให้ค่าความเป็นกรดด่าง (pH) ภายในเซลล์ลดลง Proton pump inhibitor ต้องอาศัยความเป็นกรดภายใน parietal cell เพื่อจะถูกเปลี่ยนให้อยู่ในรูปที่ออกฤทธิ์ (active form) จึงจะสามารถยับยั้งการทำงานของ H+/K+-ATPase ได้ ดังนั้นจึงแนะนำให้รับประทานยาก่อนอาหารอย่างน้อย 15-60 นาที เพื่อให้มีระดับยาในเซลล์สูงสุดตอนที่ parietal cell เริ่มทำงานจากการกระตุ้นของอาหาร และสามารถออกฤทธิ์ยับยั้ง H+/K+-ATPase ได้ทันที
Sostek M.B. และคณะ ได้ทำการศึกษาเภสัชจลนศาสตร์ของ esomeprazole โดยพบว่าเมื่อรับประทาน esomeprazole ก่อนมื้ออาหารที่มีไขมันสูง 15 นาที ระดับยาในกระแสเลือดของกลุ่มตัวอย่างมีค่าลดลงเมื่อเทียบกับกลุ่มที่รับประทานยาก่อนอาหาร 4 ชั่วโมง แสดงให้เห็นว่าอาหารมื้อใหญ่หรืออาหารไขมันสูงอาจส่งผลลดการดูดซึมยาได้ (แต่การศึกษาไม่ได้ศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างด้านประสิทธิภาพของยา)
Hatlebakk J. G. และคณะ ทำการศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของยา PPI ระหว่างการรับประทานยา ก่อนอาหาร และรับประทานยาก่อนนอน (ท้องว่าง) พบว่ากลุ่มตัวอย่างที่รับประทานยาก่อนอาหารมีค่าความเป็นกรดด่างภายในกระเพาะอาหารสูงกว่ากลุ่มที่รับประทานยาก่อนนอน แสดงให้เห็นว่ายาสามารถออกฤทธิ์ได้ดีกว่าเมื่อได้รับประทานอาหาร นอกจากนั้นผู้ทำการศึกษาแนะนำว่า การรับประทาน PPI ก่อนอาหาร อาจส่งผลลดการดูดซึมยา แต่การรับประทานอาหารก็ช่วยกระตุ้นการทำงานของ parietal cell นำไปสู่การเปลี่ยนให้ยาอยู่ในรูปแบบออกฤทธิ์
จากข้อมูลดังกล่าว จึงแนะนำให้รับประทานยากลุ่ม Proton pump inhibitor ก่อนอาหารอย่างน้อย 15-60 นาที หากเป็นอาหารมื้อใหญ่หรือไขมันสูง ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานยาใกล้กับมื้ออาหารเกินไป และไม่ควรรับประทานยาห่างจากมื้ออาหารมากเกินไป (ไม่ควรเกิน 60 นาที) เพราะจะส่งผลให้ยาออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที
จากข้อมูลที่ได้อ้างอิงมาทั้งหมด การรับประทานยากลุ่ม Proton pump inhibitor ก่อนอาหาร 30 นาที หรือ 60 นาที คาดว่าไม่น่าจะส่งผลให้เกิดความแตกต่างต่อประสิทธิภาพของยามากนัก แต่เวลาเพียง 30 นาทีก่อนอาหาร ก็เพียงพอที่จะทำให้ยามีประสิทธิภาพสูงที่สุดแล้ว
Key words: Proton pump inhibitors, timing, dosing, efficacy, pharmacokinetic, pharmacodynamic
เอกสารอ้างอิง
1. Drug information handbook with international trade names index, 19th edition.
2. Stedman C. A. M. and Barclay M. L. (2011) Review article: comparison of the pharmacokinetics, acid suppression and efficacy of proton pump inhibitors. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 14(8): 963–978.
3. Sostek M.B, et. al. (2006) Effect of timing of dosing in relation to food intake on the pharmacokinetics of esomeprazole. British Journal of Clinical Pharmacology. 64(3): 386–390.
4. Shin J. M. and Kim N. (2013) Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of the Proton Pump Inhibitors. J Neurogastroenterol Motil. 19(1): 25-35.
5. Hatlebakk J. G, et. al. (2001) Proton pump inhibitors: better acid suppression when taken before a meal than without a meal. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 14(10): 267–1272.
2. Stedman C. A. M. and Barclay M. L. (2011) Review article: comparison of the pharmacokinetics, acid suppression and efficacy of proton pump inhibitors. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 14(8): 963–978.
3. Sostek M.B, et. al. (2006) Effect of timing of dosing in relation to food intake on the pharmacokinetics of esomeprazole. British Journal of Clinical Pharmacology. 64(3): 386–390.
4. Shin J. M. and Kim N. (2013) Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of the Proton Pump Inhibitors. J Neurogastroenterol Motil. 19(1): 25-35.
5. Hatlebakk J. G, et. al. (2001) Proton pump inhibitors: better acid suppression when taken before a meal than without a meal. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 14(10): 267–1272.