คำถาม
ทำไมเวลาใช้ยาหยอดตาสองตัวต้องหยอดห่างกันประมาณ10-15นาที
คำตอบ
การใช้ยาหยอดตา (eye drop) หรือยาป้ายตา (eye ointment) อย่างถูกวิธีจะช่วยให้การรักษาโรคมีประสิทธิภาพและปลอดภัย วิธีการใช้ยาหยอดตาหรือยาป้ายตาที่ถูกต้อง มีดังนี้
1. ล้างมือให้สะอาด และถอดคอนแทคเลนส์ออก (ถ้ามี)
2. อ่านฉลากของยาหยอดตา(ป้องกันการใช้ยาผิด)
3. เขย่าขวดยา และเปิดฝาออก โดยวางฝาไว้บนกระดาษทิษชู่ที่สะอาด (ไม่ควรวางฝาขวดไว้ที่พื้นเพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อ )
4. นั่งหรือยืน (ตามความถนัด) พร้อมกับเงยหน้า ตามองขึ้นด้านบน และใช้นิ้วมือดึงเปลือกตาล่างข้างที่ต้องการหยอดยาลงมา
5. คว่ำขวดยาลงให้ปลายหลอดหยดอยู่เหนือที่บริเวณด้านในของเปลือกตาล่างเล็กน้อย (อย่าให้ปลายหลอดสัมผัสกับส่วนใดๆ ของดวงตา) และบีบยาครั้งละ 1 หยด หากแพทย์สั่งให้หยอดมากกว่า 1 หยด ควรเว้นระยะห่างของแต่ละหยดประมาณ 5 นาที ในกรณีที่ใช้ยาป้ายตาควรบีบยาลงบริเวณด้านในของเปลือกตาล่างให้มีความยาวประมาณ 2 เซนติเมตร และอย่าให้ปลายหลอดสัมผัสกับส่วนใดๆ ของดวงตาเช่นเดียวกัน
6. หลับตาและกดที่บริเวณหัวตาเบาๆ ประมาณ 1-2 นาที (ห้ามขยี้ตา) ซึ่งการกดที่หัวตาจะช่วยลดอาการขมคอจากยาหยอดตาได้ ในกรณีที่ใช้ยาป้ายตาให้หลับตาพร้อมกับกลอกตาไปรอบๆ เบาๆ โดยไม่จำเป็นต้องกดที่หัวตา
7. เช็ดยาที่ไหลออกมาจากตาด้วยกระดาษทิษชู่ที่สะอาด
8. ปิดฝาหลอดยาหยอดตาให้เรียบร้อย
วิธีการหยอดตาข้างต้นเป็นวิธีเบื้องต้นเท่านั้น ซึ่งยาหยอดตาหรือยาป้ายตาบางชนิดอาจมีวิธีการหยอดเฉพาะหรือแตกต่างจากนี้ ดังนั้นผู้ป่วยควรศึกษาวิธีใช้ของยาหยอดตาที่ได้รับก่อนจะเริ่มใช้เสมอ
ข้อควรรู้อื่นๆ เกี่ยวกับยาหยอดตา
1. ยาหยอดตาหรือยาป้ายตาที่เปิดใช้แล้วมีอายุเพียง 1 เดือนเท่านั้น ดังนั้นผู้ใช้ยาควรระบุวันที่เปิดใช้ยาไว้ด้วย เพื่อให้ทราบถึงวันที่ควรจะทิ้งยา
2. ควรเก็บรักษายาหยอดตาไว้ในที่แห้ง และเย็น (หรือตามข้อมูลการเก็บที่ระบุไว้ในฉลากผลิตภัณฑ์)
3. ไม่ควรให้ปลายหลอดยาสัมผัสกับสิ่งใดๆ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรค
4. ในกรณีที่ได้รับทั้งยาหยอดตาและยาป้ายตา ควรใช้ยาหยอดตาก่อน
5. ในกรณีที่มียาต้องหยอดมากกว่า 1 ชนิด ควรเว้นระยะเวลาของยาแต่ละชนิดประมาณ 5 นาที (หากหยอดตาเร็วเกินไปอาจทำให้ยาชนิดที่สองไปชะล้างยาชนิดแรกออกไปได้)
6. สำหรับผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ ควรถอดคอนแทคเลนส์ก่อนใช้ยาหยอดตาหรือยาป้ายตาเสมอ และหากต้องการสวมคอนแทคเลนส์อีกครั้งควรเว้นระยะเวลาห่างหลังจากการหยอดตาอย่างน้อย 15 นาที
1. ล้างมือให้สะอาด และถอดคอนแทคเลนส์ออก (ถ้ามี)
2. อ่านฉลากของยาหยอดตา(ป้องกันการใช้ยาผิด)
3. เขย่าขวดยา และเปิดฝาออก โดยวางฝาไว้บนกระดาษทิษชู่ที่สะอาด (ไม่ควรวางฝาขวดไว้ที่พื้นเพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อ )
4. นั่งหรือยืน (ตามความถนัด) พร้อมกับเงยหน้า ตามองขึ้นด้านบน และใช้นิ้วมือดึงเปลือกตาล่างข้างที่ต้องการหยอดยาลงมา
5. คว่ำขวดยาลงให้ปลายหลอดหยดอยู่เหนือที่บริเวณด้านในของเปลือกตาล่างเล็กน้อย (อย่าให้ปลายหลอดสัมผัสกับส่วนใดๆ ของดวงตา) และบีบยาครั้งละ 1 หยด หากแพทย์สั่งให้หยอดมากกว่า 1 หยด ควรเว้นระยะห่างของแต่ละหยดประมาณ 5 นาที ในกรณีที่ใช้ยาป้ายตาควรบีบยาลงบริเวณด้านในของเปลือกตาล่างให้มีความยาวประมาณ 2 เซนติเมตร และอย่าให้ปลายหลอดสัมผัสกับส่วนใดๆ ของดวงตาเช่นเดียวกัน
6. หลับตาและกดที่บริเวณหัวตาเบาๆ ประมาณ 1-2 นาที (ห้ามขยี้ตา) ซึ่งการกดที่หัวตาจะช่วยลดอาการขมคอจากยาหยอดตาได้ ในกรณีที่ใช้ยาป้ายตาให้หลับตาพร้อมกับกลอกตาไปรอบๆ เบาๆ โดยไม่จำเป็นต้องกดที่หัวตา
7. เช็ดยาที่ไหลออกมาจากตาด้วยกระดาษทิษชู่ที่สะอาด
8. ปิดฝาหลอดยาหยอดตาให้เรียบร้อย
วิธีการหยอดตาข้างต้นเป็นวิธีเบื้องต้นเท่านั้น ซึ่งยาหยอดตาหรือยาป้ายตาบางชนิดอาจมีวิธีการหยอดเฉพาะหรือแตกต่างจากนี้ ดังนั้นผู้ป่วยควรศึกษาวิธีใช้ของยาหยอดตาที่ได้รับก่อนจะเริ่มใช้เสมอ
ข้อควรรู้อื่นๆ เกี่ยวกับยาหยอดตา
1. ยาหยอดตาหรือยาป้ายตาที่เปิดใช้แล้วมีอายุเพียง 1 เดือนเท่านั้น ดังนั้นผู้ใช้ยาควรระบุวันที่เปิดใช้ยาไว้ด้วย เพื่อให้ทราบถึงวันที่ควรจะทิ้งยา
2. ควรเก็บรักษายาหยอดตาไว้ในที่แห้ง และเย็น (หรือตามข้อมูลการเก็บที่ระบุไว้ในฉลากผลิตภัณฑ์)
3. ไม่ควรให้ปลายหลอดยาสัมผัสกับสิ่งใดๆ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรค
4. ในกรณีที่ได้รับทั้งยาหยอดตาและยาป้ายตา ควรใช้ยาหยอดตาก่อน
5. ในกรณีที่มียาต้องหยอดมากกว่า 1 ชนิด ควรเว้นระยะเวลาของยาแต่ละชนิดประมาณ 5 นาที (หากหยอดตาเร็วเกินไปอาจทำให้ยาชนิดที่สองไปชะล้างยาชนิดแรกออกไปได้)
6. สำหรับผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์ ควรถอดคอนแทคเลนส์ก่อนใช้ยาหยอดตาหรือยาป้ายตาเสมอ และหากต้องการสวมคอนแทคเลนส์อีกครั้งควรเว้นระยะเวลาห่างหลังจากการหยอดตาอย่างน้อย 15 นาที
เอกสารอ้างอิง
1. How to use eye drop [Online]. 2010 Jan 22 [cited 2010 Apr 29] Available from: URL: http://www.patient.co.uk/health/Eye-Drops-(How-to-Use).htm.
2.How to put in your eye drop [Online]. Jun 2008 [cited 2010 Apr 29] Available from: URL: http://www.cc.nih.gov/ccc/patient_education/pepubs/eyedrops.pdf.
3. Steiner M. On the correct use of eye drops. Aust Prescr 2008;31:16-7.
2.How to put in your eye drop [Online]. Jun 2008 [cited 2010 Apr 29] Available from: URL: http://www.cc.nih.gov/ccc/patient_education/pepubs/eyedrops.pdf.
3. Steiner M. On the correct use of eye drops. Aust Prescr 2008;31:16-7.