คนไข้วัยทอง postmenopause ได้รับยา Oestrogel 1 ไม้พาย ทาวันละครั้ง (e2 1.5mg) ใช้คู่กับ oral Utrogestan 200mg กินทุกวันได้หรือไม่ เนื่องจากรพ.มีแค่ขนาดเดียว ไม่มี 100mg ถ้าใช้ขนาด 200mg กินทุกวัน มีข้อควรระวังอาการข้างเคียงหรือผลเสียอะไรไหมครับ

72 views

คำถาม

คนไข้วัยทอง postmenopause
ได้รับยา Oestrogel 1 ไม้พาย ทาวันละครั้ง (e2 1.5mg)
ใช้คู่กับ oral Utrogestan 200mg กินทุกวันได้หรือไม่ เนื่องจากรพ.มีแค่ขนาดเดียว ไม่มี 100mg

ถ้าใช้ขนาด 200mg กินทุกวัน มีข้อควรระวังอาการข้างเคียงหรือผลเสียอะไรไหมครับ

คำตอบ

Oestrogel คือ 17beta-estradiol รูปแบบเจลสำหรับทาภายนอก ขนาด 1.5 mg/ไม้พาย ใช้สำหรับรักษาอาการที่เกี่ยวข้องกับวัยหมดระดู และป้องกันโรคกระดูกพรุนหลังวัยหมดระดู [1, 2] ส่วน Utrogestan คือฮอร์โมน micronized progesterone รูปแบบแคปซูลสำหรับรับประทาน ใช้ในสตรีช่วงหลังหมดรอบเดือนร่วมกับเอสโตรเจน [3, 4] โดย American College of Obstetricians and Gynecologists แนะนำการใช้ฮอร์โมนรูปแบบต่อเนื่อง (combination hormone therapies) คือ 17beta-estradiol ขนาด 0.25-1.5 mg ต่อวัน ในรูปแบบเจลสำหรับทาภายนอก ร่วมกับ micronized progesterone ขนาด 100 mg ต่อวันในรูปแบบรับประทาน สำหรับรักษาอาการที่เกี่ยวข้องกับวัยหมดระดูในสตรีวัยหมดระดู [5]

ปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาทางคลินิกที่มีการใช้ 17beta-estradiol รูปแบบทาภายนอก ร่วมกับ micronized progesterone ขนาด 200 mg ต่อวันรูปแบบต่อเนื่อง ทั้งนี้คำแนะนำจาก British Menopause Society ระบุว่าหากผู้ป่วยสตรีวัยหมดระดูได้รับ micronized progesterone 100 mg ร่วมกับ estrogen ขนาดสูง อาจพิจารณาปรับขนาด micronized progesterone ขึ้นเป็น 200 mg ต่อวันได้หากขนาดดังกล่าวไม่เพียงพอในการป้องกันเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวจากผลของ estrogen แม้ยังไม่มีการศึกษายืนยัน [6]

มีข้อมูลว่าการใช้ micronized progesterone ขนาดสูง อาจทำให้คนไข้เกิดอาการข้างเคียง เช่น ง่วงซึมและวิงเวียนศีรษะ แต่สามารถลดอาการดังกล่าวโดยรับประทานก่อนนอน [7] ข้อมูลจากการศึกษาความปลอดภัยระยะยาวพบว่าการใช้ micronized progesterone ร่วมกับ estrogen ไม่เพิ่มความเสี่ยงของลิ่มเลือดอุดตัน เช่น ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ และโรคหลอดเลือดสมอง [8] รวมไปถึงความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม [9] นอกจากนี้ยังมีประสิทธิภาพในการป้องกันภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ จึงลดความเสี่ยงมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก [9, 10] ทั้งนี้ ข้อมูลด้านความปลอดภัยระยะยาว ล้วนอ้างอิงจากการศึกษาด้วย micronized progesterone ขนาดยามาตรฐาน (100 mg รูปแบบต่อเนื่อง หรือ 200 mg รูปแบบเป็นรอบ) แต่ปัจจุบันยังมีข้อมูลจำกัดอย่างมากในการประเมินความปลอดภัยระยะยาวของการใช้ยา micronized progesterone ขนาด 200 mg ร่วมกับ estrogen รูปแบบต่อเนื่อง

ทั้งนี้ Utrogestan ขนาด 200 mg ไม่สามารถแบ่งครึ่งเม็ดเพื่อให้ได้ขนาด 100 mg ตามคำแนะนำได้ เนื่องจากยาเป็นรูปแบบ soft gelatin capsule

เอกสารอ้างอิง

1. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. กองควบคุมยา. แสดงรายละเอียดผลิตภัณฑ์ยา OESTROGEL [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงาน; 8 มกราคม 2569 [สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C1022640000111C.
2. MIMS. OESTROGEL [Internet]. 2026 [cited 2026 Nov 4]. Available from: https://www.mims.com/thailand/drug/info/oestrogel.
3. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. กองควบคุมยา. แสดงรายละเอียดผลิตภัณฑ์ยา UTROGESTAN 200 MG [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงาน; 27 พฤษภาคม 2569 [สืบค้น 4 พฤศจิกายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1A1022560026911C.
4. MIMS. UTROGESTAN [Internet]. 2026 [cited 2026 Nov 4]. Available from: https://www.mims.com/thailand/drug/info/utrogestan.
5. Pier B, Kauffman R, Cansino C. ACOG Clinical Practice Guideline: Management of Menopause-Related Vasomotor, Sleep, and Mood Symptoms. Obstet Gynecol. 2026:148(5):e345-e369. doi: https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000006428.
6. British Menopause Society. Progestogens and endometrial protection [Internet]. 2026 Feb [cited 2026 Nov 5]. Available from: https://thebms.org.uk/wp-content/uploads/2026/05/14-NEW-BMS-TfC-Progestogens-and-endometrial-protection-MAY2026-A.pdf#:~:text=Micronised%20progesterone.%20200%20mg%20orally%2012%20days%2Fcycle,(cyclical)%205%20mg%20a%20day%20(continuous%20combined).
7. Memi E, Pavli P, Papagianni M, Vrachnis N, Mastorakos G. Diagnostic and therapeutic use of oral micronized progesterone in endocrinology. Rev Endocr Metab Disord. 2024;25(4):751–72. 10.1007/s11154-024-09882-0.
8. Canonico M, Oger E, Plu-Bureau G, Conard J, Meyer G, L?vesque H, et al. Hormone therapy and venous thromboembolism among postmenopausal women: impact of the route of estrogen administration and progestogens: the ESTHER study. Circulation. 2007;115(7):840-5. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.106.642280.
9. Fournier A, Berrino F, Clavel-Chapelon F. Unequal risks for breast cancer associated with different hormone replacement therapies: results from the E3N cohort study. Breast Cancer Res Treat. 2008;107(1):103-11. doi: 10.1007/s10549-007-9523-x.
10. Stanczyk FZ, Hapgood JP, Winer S, Mishell DR. Progestogens used in postmenopausal hormone therapy: differences in their pharmacological properties, intracellular actions, and clinical effects. Endocr Rev. 2013;34(2):171-208. doi: 10.1210/er.2012-1008.