คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

กินยาคุมแบบรายเดือนมาจนถึงวันที่14ของแผง แต่วันนี้ดันมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันแล้วก็มีความเสี่ยงที่แฟนจะหลั่งไปเล็กน้อย อยากทราบว่ามีความเสี่ยงมากน้อยแค่ไหนที่จะตั้งครรภ์คะ แล้วควรเริ่มสตาร์ทกินยาคุมฉุกเฉินไหมคะหรือไม่ควร แล้วก็หลังจากนี้อยากทราบแนวทางที่ทำแล้วจะสบายใจขึ้นค่ะว่าไม่ได้ตั้งครรภ์

32 views

คำถาม

กินยาคุมแบบรายเดือนมาจนถึงวันที่14ของแผง แต่วันนี้ดันมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกันแล้วก็มีความเสี่ยงที่แฟนจะหลั่งไปเล็กน้อย อยากทราบว่ามีความเสี่ยงมากน้อยแค่ไหนที่จะตั้งครรภ์คะ แล้วควรเริ่มสตาร์ทกินยาคุมฉุกเฉินไหมคะหรือไม่ควร แล้วก็หลังจากนี้อยากทราบแนวทางที่ทำแล้วจะสบายใจขึ้นค่ะว่าไม่ได้ตั้งครรภ์

คำตอบ

สำหรับกรณีที่รับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมแบบรายเดือนอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอจนถึงวันที่ 14 ของแผง โดยไม่ได้ลืมรับประทานยาและเริ่มแผงใหม่ตรงตามกำหนด ความเสี่ยงในการตั้งครรภ์ถือว่าต่ำมาก เนื่องจากการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมที่มีฮอร์โมนต่อเนื่องอย่างน้อย 7 วัน สามารถยับยั้งการตกไข่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ [1,2] โดยผู้ที่ใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอมีโอกาสตั้งครรภ์ประมาณ 0.3% ในปีแรกของการใช้ [3] ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นอัตราการตั้งครรภ์ตลอดระยะเวลา 1 ปี ไม่ใช่ความเสี่ยงจากการมีเพศสัมพันธ์เพียงครั้งเดียว ดังนั้น หากรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมอย่างถูกต้องต่อเนื่อง ไม่มีการลืมรับประทานยา และไม่มีปัจจัยที่ลดประสิทธิภาพของยา เช่น อาเจียนหรือท้องเสียรุนแรง หรือการใช้ยาที่มีปฏิกิริยาระหว่างยาจนลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิด กรณีนี้จึงไม่จำเป็นต้องรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินเพิ่มเติม และสามารถรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดแผงปัจจุบันต่อไปตามปกติ 

อย่างไรก็ตาม หากมีการลืมรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมตั้งแต่ 2 เม็ดขึ้นไปติดต่อกัน (หรือรับประทานเม็ดยาที่มีฮอร์โมนล่าช้าตั้งแต่ 48 ชั่วโมงขึ้นไป) อาจทำให้ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดลดลง โดยเฉพาะการลืมรับประทานยาในสัปดาห์แรกของแผง (เม็ดที่ 1–7) ร่วมกับการมีเพศสัมพันธ์ในช่วง 5 วันที่ผ่านมา ซึ่งควรพิจารณาการใช้ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน ทั้งนี้ การลืมรับประทานยาในช่วงสัปดาห์สุดท้ายของเม็ดยาที่มีฮอร์โมน (เม็ดที่ 15–21 สำหรับแผงชนิด 21 เม็ด) ควรหลีกเลี่ยงการพักยาฮอร์โมน โดยให้เริ่มแผงใหม่ทันทีหลังรับประทานเม็ดยาที่มีฮอร์โมนในแผงเดิมครบตามคำแนะนำ เพื่อป้องกันการลดลงของประสิทธิภาพในการคุมกำเนิด [4] 

สำหรับการตรวจสอบการตั้งครรภ์ หากไม่มีเลือดประจำเดือนหรือเลือดที่ออกในช่วงเว้นฮอร์โมนตามปกติ อาจตรวจการตั้งครรภ์ด้วยชุดตรวจปัสสาวะได้ และหากต้องการตรวจเพื่อความมั่นใจ แนะนำให้ตรวจการตั้งครรภ์เมื่อครบ 21 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งที่กังวล เพื่อให้ผลตรวจมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น [4] โดยระหว่างรอตรวจสามารถรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดตามกำหนดต่อไปได้ ไม่จำเป็นต้องหยุดยาเพื่อรอผลตรวจ


เอกสารอ้างอิง

1. Zapata LB, Steenland MW, Brahmi D, Marchbanks PA, Curtis KM. Effect of missed combined hormonal contraceptives on contraceptive effectiveness: a systematic review. Contraception. 2013;87(5):685-700. doi:10.1016/j.contraception.2012.08.035
2. Curtis KM, Chrisman CE, Mohllajee AP, Peterson HB. Effective use of hormonal contraceptives: Part I: Combined oral contraceptive pills. Contraception. 2006;73(2):115-24. doi:10.1016/j.contraception.2005.08.003
3. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397-404. doi:10.1016/j.contraception.2011.01.021
4. Curtis KM, Nguyen AT, Tepper NK, Zapata LB, Snyder EM, Hatfield-Timajchy K, et al. U.S. Selected Practice Recommendations for Contraceptive Use, 2024. MMWR Recomm Rep. 2024;73(3):1-77. doi:10.15585/mmwr.rr7303a1