จ่ายยา orphenadrine ผสมพารา คู่กับ eperisone ได้หรือไม่เป็นข้อห้ามมั้ย เนื่องจากยาบางกลุ่มที่รักษาอาการเดียวกันแต่คนละกลไกก็สั่งใช้คู่กันได้
23 views
คำถาม
จ่ายยา orphenadrine ผสมพารา คู่กับ eperisone ได้หรือไม่เป็นข้อห้ามมั้ย เนื่องจากยาบางกลุ่มที่รักษาอาการเดียวกันแต่คนละกลไกก็สั่งใช้คู่กันได้
คำตอบ
Orphenadrine เป็นยาคลายกล้ามเนื้อ มีจำหน่ายทั้งรูปแบบยาเดี่ยวหรือผสม paracetamol ซึ่งเป็นยาบรรเทาอาการปวด ยาสูตรผสมดังกล่าวใช้สำหรับบรรเทาอาการปวดที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อชนิดเฉียบพลัน ระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง [1, 2] ตัวยา orphenadrine ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลางบริเวณไขสันหลังส่วน ventral horn โดยยับยั้งช่องโซเดียม (voltage-gated sodium channels, Nav) แบบไม่จำเพาะ ส่งผลลดการหลั่งสารสื่อประสาท glutamate และยับยั้งตัวรับ NMDA (n-methyl-d-aspartate receptor) ลดการจับของสารสื่อประสาท glutamate กับตัวรับ และออกฤทธิ์บริเวณระบบประสาทส่วนนอกโดยยับยั้ง Nav แบบไม่จำเพาะ [3] จึงช่วยยับยั้งการส่งกระแสประสาทไปที่กล้ามเนื้อลาย ส่งผลให้กล้ามเนื้อคลายตัว
Eperisone เป็นยาคลายกล้ามเนื้อ ใช้สำหรับบรรเทาอาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อซึ่งมีสาเหตุมาจากโรคทางสมองหรือไขสันหลัง เช่น โรคสมองพิการชนิดเกร็ง (spastic cerebral palsy) และโรคอัมพาตครึ่งท่อนที่มีอาการเกร็ง (spastic paraplegia) [4, 5] ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลางบริเวณไขสันหลังส่วน ventral horn โดยยับยั้ง Nav แบบไม่จำเพาะ และช่องแคลเซียม (voltage-gated calcium channels, Cav) ทำให้กดการหลั่งสารสื่อประสาท glutamate และออกฤทธิ์บริเวณระบบประสาทส่วนนอกโดยยับยั้ง Nav แบบไม่จำเพาะ จึงช่วยยับยั้งการส่งกระแสประสาทไปที่กล้ามเนื้อลาย ส่งผลให้กล้ามเนื้อคลายตัว [3]
เนื่องจากกลไกการออกฤทธิ์ยับยั้ง Nav แบบไม่จำเพาะที่คล้ายคลึงกัน ดังนั้นไม่แนะนำให้ใช้ orphenadrine และ eperisone ร่วมกันเพื่อหวังเพิ่มประสิทธิภาพการคลายกล้ามเนื้อ แม้ยาทั้งสองชนิดจะมีกลไกออกฤทธิ์อื่นๆ ที่อาจเสริมฤทธิ์ แต่ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกที่ยืนยันว่าการใช้ยาทั้ง 2 ชนิดข้างต้นร่วมกันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคลายกล้ามเนื้อได้อย่างชัดเจน ในขณะที่การใช้ร่วมกันสามารถเพิ่มอาการข้างเคียง เช่น อาการง่วงซึม [6, 7] ทั้งนี้หากผู้ป่วยใช้ยาชนิดใดชนิดหนึ่งแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรประเมินการรักษาใหม่ หรือพิจารณาปรับเปลี่ยนไปใช้ยาคลายกล้ามเนื้อที่มีกลไกการออกฤทธิ์แตกต่างกันอย่างชัดเจน เช่น baclofen หรือ tizanidine
ทั้งนี้สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับยาคลายกล้ามเนื้อรวมไปถึง orphenadrine และ eperisone ในเว็บไซต์ของคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ผ่าน https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/download.php?id=2 (หน้า 76)
เอกสารอ้างอิง
2. กระทรวงสาธารณสุข. คำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ที่ ๑๑๔๐/๒๕๖๘ เรื่อง แก้ไขทะเบียนตำรับยาสูตรผสมออร์เฟนาดรีน (Orphenadrine) และพาราเซตามอล (Paracetamol) ชนิดรับประทาน สำหรับมนุษย์. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงาน; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ตุลาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/78041.pdf.
3. พงศธร มีสวัสดิ์สม. เภสัชวิทยาของยาคลายกล้ามเนื้อ tolperisone, eperisone และ orphenadrine. ใน: ธีรัตถ์ เหลืองมั่นคง, บรรณาธิการ. สารคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เล่ม 2 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: หน่วยคลังข้อมูลยา; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2569]. หน้า 76-90. เข้าถึงได้จาก: https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/download.php?id=2.
4. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. กองควบคุมยา. แสดงรายละเอียดผลิตภัณฑ์ยา MYONAL 50 MG [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงาน; 2569 [สืบค้น 29 ตุลาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://pertento.fda.moph.go.th/FDA_INFORMATION_DRUG/Home/Phar_Product_Inform_Page?Newcode=U1DR1C1022340017711C.
5. กระทรวงสาธารณสุข. คำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ที่ ๙๙/๒๕๖๙ เรื่อง แก้ไขทะเบียนตำรับเดี่ยว โทลเพอริโซน (tolperisone) หรือเอเพอริโซน (eperisone) ชนิดรับประทาน สำหรับมนุษย์. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงาน; 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 ตุลาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/104128.pdf.
6. UpToDate. Drug interactions [internet]. 2026. [cited 2026 Oct 29]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/search.
7. DRUGBANK. Drug-Drug Interactions Checker [internet]. 2026. [cited 2026 Oct 29]. Available from: https://go.drugbank.com/.