แพทย์สั่งใช้ยา zolpidem 20 mg วันละครั้งก่อนนอน แต่จากข้อมูลขนาดยาที่แนะนำในผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 10 mg ลองรีวิวข้อมูลพบการใข้ 20 mg เป็นการศึกษาเก่าๆ พอจะมีข้อทูลการใช้ยานี้ในขนาดมากกว่า 10 mg ในปัจจุบันไหมคะ ในด้านประสิทธิภาพความปลอดภัย
995 views
คำถาม
แพทย์สั่งใช้ยา zolpidem 20 mg วันละครั้งก่อนนอน แต่จากข้อมูลขนาดยาที่แนะนำในผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 10 mg ลองรีวิวข้อมูลพบการใข้ 20 mg เป็นการศึกษาเก่าๆ พอจะมีข้อทูลการใช้ยานี้ในขนาดมากกว่า 10 mg ในปัจจุบันไหมคะ ในด้านประสิทธิภาพความปลอดภัย
คำตอบ
Zolpidem เป็นยานอนหลับในกลุ่ม non-benzodiazepine receptor agonists ที่ออกฤทธิ์จับกับ GABAA receptor โดยมีข้อบ่งใช้สำหรับการรักษาอาการนอนไม่หลับในระยะสั้น โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีปัญหาในการเริ่มต้นการนอนหลับ ยานี้ช่วยลดระยะเวลาที่ใช้ในการนอนหลับ เพิ่มระยะเวลาการนอนหลับ และลดการตื่นระหว่างคืน ส่งผลให้คุณภาพการนอนหลับดีขึ้น ขนาดยาที่แนะนำในผู้ใหญ่ คือ 5 มก. ในผู้หญิง และ 5–10 มก. ในผู้ชาย โดยขนาดยาสูงสุดที่แนะนำคือ 10 มก. วันละครั้งก่อนนอน ทั้งนี้ ระยะเวลาการใช้ยาไม่ควรเกิน 4 สัปดาห์ เนื่องจากประสิทธิภาพของยาอาจลดลงเมื่อใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน สำหรับผู้สูงอายุซึ่งมักไวต่อฤทธิ์ของยามากกว่าคนทั่วไปและมีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ แนะนำให้เริ่มใช้ยาขนาด 5 มก. วันละครั้ง และไม่ควรเกินขนาดดังกล่าว ในส่วนของผู้ป่วยที่มีภาวะตับบกพร่อง แนะนำให้ปรับขนาดยา โดยขึ้นกับระดับความรุนแรงของโรคตับในผู้ป่วย
การใช้ zolpidem ในขนาดมากกว่า 10 มก.ต่อวัน ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่สนับสนุนว่าช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาอาการนอนไม่หลับเมื่อเทียบกับขนาด 10 มก.ต่อวัน รวมทั้งยังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์เพิ่มขึ้น โดยการศึกษาของ Scharf และคณะ (1994) ศึกษาในผู้ป่วยนอนไม่หลับเรื้อรังที่มีอายุ 21-60 ปี จำนวน 75 ราย เปรียบเทียบการใช้ zolpidem ขนาด 10 และ 15 มก. โดยประเมินประสิทธิภาพการนอนหลับจากการวัด polysomnography หรือ การตรวจเพื่อวิเคราะห์การทำงานของระบบต่าง ๆ ของร่างกายระหว่างการนอนหลับ รวมถึงระยะเวลาตั้งแต่เริ่มนอนจนหลับสนิทอย่างต่อเนื่อง และประสิทธิภาพการนอนหลับ พบว่าทั้งสองขนาดมีประสิทธิภาพในการช่วยให้นอนหลับใกล้เคียงกัน แต่ขนาด 15 มก. มีผลลดระยะ REM sleep และหลังหยุดยาพบคุณภาพการนอนลดลงร่วมกับการตื่นระหว่างคืนเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ การศึกษาของ Roth และคณะ (1995) ศึกษาในผู้ป่วยสุขภาพดีที่มีการนอนหลับปกติ (ระยะเวลาเริ่มนอนหลับไม่เกิน 30 นาที และหลับนานอย่างน้อย 6 ชั่วโมง) จำนวน 462 ราย ที่มีอายุ 21-60 ปี เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของ zolpidem ชนิดออกฤทธิ์ทันทีเทียบกับยาหลอก ในการช่วยให้นอนหลับ ความบกพร่องทางจิตประสาทและการเคลื่อนไหวในวันรุ่งขึ้น โดยประเมินผลของยาในขนาด 5, 7.5, 10, 15 และ 20 มก. พบว่าประสิทธิภาพในการรักษาเพิ่มขึ้นจนถึงขนาด 10 มก. และไม่ดีขึ้นเมื่อเพิ่มเป็น 15 หรือ 20 มก. ขณะที่อุบัติการณ์ของอาการไม่พึงประสงค์เพิ่มขึ้นตามขนาดยา ได้แก่อาการปากแห้งไปจนถึงปวดศีรษะ ดังนั้นหากแพทย์พิจารณาให้ใช้ zolpidem ในขนาดมากกว่า 10 มก. ต่อวัน ควรประเมินข้อบ่งใช้ ความจำเป็น และความเสี่ยงของผู้ป่วยเป็นรายบุคคล ก่อนปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาข้อมูลอย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
2. DailyMed. Zolpidem tartrate tablets [Internet]. Bethesda: National Library of Medicine; [cited 2026 Aug 4]. Available from: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a4de4fbc-56d2-40ac-814e-0546bca5ca7c
3. U.S. Department of Veterans Affairs, Pharmacy Benefits Management Services, VA Center for Medication Safety. Appendix 1: Review of Various Trials Using Zolpidem at Higher Doses [Internet]. Washington: U.S. Department of Veterans Affairs; [cited 2026 Jul 31]. Available from: https://www.pbm.va.gov/PBM/vacenterformedicationsafety/Appendix1Detailsofhighdosezolpidemtrials.pdf
4. Roth T, Roehrs T, Vogel G. Zolpidem in the treatment of transient insomnia: a double-blind, randomized comparison with placebo. Sleep. 1995;18(4):246-251.
5. Scharf MB, Roth T, Vogel GW, Walsh JK. A multicenter, placebo-controlled study evaluating zolpidem in the treatment of chronic insomnia. J Clin Psychiatry. 1994;55(5):192-9.