คำถาม
อาการถุงน้ำใต้ผิวหนัง บริเวณข้อมือซ้ายด้านใน จะใช้ยาอะไรรักษาได้ครับ?
คำตอบ
โรคถุงน้ำใต้ผิวหนัง (ganglion cyst) เป็นก้อนถุงน้ำชนิดไม่ร้ายแรงที่พบได้บ่อยบริเวณมือและข้อมือ ภายในประกอบด้วยของเหลวลักษณะใสและเหนียวคล้ายเจล ปัจจุบันเชื่อว่าเกิดจากการเสื่อมของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันบริเวณข้อหรือปลอกเอ็น (joint capsule หรือ tendon sheath) ทำให้เกิดการสะสมของสารเมือก (mucin) และเกิดเป็นถุงน้ำ อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่แท้จริงยังไม่ทราบแน่ชัดและยังไม่มียารับประทานหรือยาทาที่สามารถรักษาโรคถุงน้ำใต้ผิวหนังให้หายขาดได้ หากไม่มีอาการปวดหรือไม่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน แนะนำให้สังเกตอาการ เนื่องจากถุงน้ำสามารถยุบหายได้เองตามธรรมชาติ
หากมีอาการปวดหรือรบกวนการใช้งานข้อมือในชีวิตประจำวัน แนวทางรักษาที่เป็นไปได้ คือ
- การดูดของเหลวออกจากถุงน้ำด้วยเข็ม (aspiration)
- การฉีดยาคอร์ติโคสเตียรอยด์หลังการดูดของเหลวออก แต่ยังไม่มีหลักฐานสนับสนุนว่าสามารถลดอัตราการกลับเป็นซ้ำได้อย่างมีนัยสำคัญและอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ผิวหนังด่าง หรือ ไขมันใต้ผิวหนังฝ่อลีบ จึงไม่แนะนำให้ใช้เป็นการรักษามาตรฐาน
- การฉีด hyaluronidase แต่ยังมีหลักฐานด้านประสิทธิภาพไม่มากนัก
- หากถุงน้ำกลับเป็นซ้ำหลายครั้ง หรือ กดทับเส้นประสาทจนทำให้เกิดอาการชา อ่อนแรง หรือ จำกัดการทำงานของข้อมือ อาจพิจารณาการผ่าตัด ซึ่งมีอัตราการกลับเป็นซ้ำน้อยกว่าการรักษาแบบไม่ผ่าตัด แต่ต้องพิจารณาความเสี่ยงจากการผ่าตัดร่วมด้วย
- สำหรับการบรรเทาอาการปวด สามารถใช้ยาแก้ปวด เช่น paracetamol หรือ ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (non-steroidal antiinflammatory drugs, NSAIDs) ได้ตามความเหมาะสม แต่ยาเหล่านี้ช่วยบรรเทาอาการปวดเท่านั้น ไม่สามารถทำให้ถุงน้ำหายไปได้
เอกสารอ้างอิง
2. Suen M, Fung B, Lung CP. Treatment of ganglion cysts. ISRN Orthop. 2013;2013:940615.