กลับรายการ
ในคนไข้ที่ต้องรักษา H.pyroli 1.ใช้ warfarin ประกอบกับ สูตรอะไรที่ปลอดภัยที่สุด เนื่องจากจากการรีวิวยาแทบทุกตัวมี drug interaction กับ warfarin ทั้งสิ้น 2. ถ้าใช้ NOAC ต้องระวังสูตรไหนหรือไม่ 3. การฉีด enoxaparin แทนในช่วงที่รักษา H.pyroli จะดีกว่าหรือไม่
7,124 views
คำถาม
ในคนไข้ที่ต้องรักษา H.pyroli
1.ใช้ warfarin ประกอบกับ สูตรอะไรที่ปลอดภัยที่สุด เนื่องจากจากการรีวิวยาแทบทุกตัวมี drug interaction กับ warfarin ทั้งสิ้น
2. ถ้าใช้ NOAC ต้องระวังสูตรไหนหรือไม่
3. การฉีด enoxaparin แทนในช่วงที่รักษา H.pyroli จะดีกว่าหรือไม่
คำตอบ
Warfarin เป็นยาต้านการแข็งตัวของเลือดที่ประกอบไปด้วยองค์ประกอบทางเคมีสองส่วนในสัดส่วนเท่ากัน (racemic drug) ส่วนแรก คือ S-warfarin ซึ่งถูกเปลี่ยนแปลงโดย CYP2C9 ประมาณ 90% และส่วนน้อยผ่าน CYP3A4 ส่วนที่สอง คือ R-warfarin ซึ่งถูกเปลี่ยนแปลงโดย CYP1A2 ประมาณ 60% และผ่าน CYP3A4 และ CYP2C9 เป็นส่วนน้อย ดังนั้นยาที่มีผลเหนี่ยวนำหรือยับยั้งเอนไซม์ดังกล่าวอาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับยา warfarin ในกระแสเลือด ทำให้ยามีประสิทธิภาพลดลงหรือเกิดผลข้างเคียงจากยามากขึ้น 1) จากสูตรยาในการรักษา Helicobacter pylori ที่แนะนำโดยสมาคมแพทย์ระบบทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย ยาต้านแบคทีเรียที่ส่งผลต่อระดับยาในกระแสเลือดของ warfarin ผ่านการยับยั้งเอนไซม์ CYP ได้แก่ metronidazole ที่มีฤทธิ์ยับยั้ง CYP2C9 ส่งผลเพิ่มระดับของ S-warfarin ซึ่งเป็นรูปแบบที่มีฤทธิ์ต้านการแข็งตัวของเลือดสูงกว่า R-warfarin ในขณะที่ clarithromycin และ levofloxacin แม้จะมีผลยับยั้ง CYP3A4 และ CYP1A2 ตามลำดับ แต่เอนไซม์ทั้งคู่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงการออกฤทธิ์ของ warfarin น้อยกว่า จากข้อมูลนี้การใช้สูตรที่ไม่มี metronidazole เช่น triple therapy (proton pump inhibitor (PPI) + clarithromycin + amoxicillin) หรือ levofloxacin-based triple therapy (PPI + levofloxacin + amoxicillin) จึงอาจมีผลต่อการเปลี่ยนแปลง international normalized ratio (INR) น้อยกว่า อย่างไรก็ตามการใช้ยาต้านแบคทีเรียทุกชนิดสามารถเสริมฤทธิ์ warfarin ในต้านการแข็งตัวของเลือดผ่านการรบกวนสมดุลการสร้าง vitamin K จากแบคทีเรียในลำไส้ ดังนั้นการใช้ยา warfarin ร่วมกับยาต้านแบคทีเรียชนิดใดก็ตาม ควรมีการติดตามค่า INR อย่างใกล้ชิด เช่น ภายใน 3-5 วันหลังจากได้รับการรักษาด้วยสูตรยาดังกล่าว 2) ยากลุ่ม non-vitamin K oral anticoagulants (NOACs) ได้แก่ apixaban, rivaroxaban, edoxaban และ dabigatran ควรระมัดระวังการใช้ร่วมกับ clarithromycin เนื่องจากมีผลยับยั้ง CYP3A4 และ P-glycoprotein (P-gp) ส่งผลให้ระดับยาในเลือดสูงสุด (Cmax) และ พื้นที่ใต้กราฟระหว่างความเข้มข้นของยาในเลือดเทียบกับเวลา (area under the curve, AUC) ของ NOACs เพิ่มขึ้น จากคำแนะนำของ European Heart Rhythm Association กรณีที่ผู้ป่วยจำเป็นต้องใช้ยา clarithromycin อาจสามารถใช้ด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ได้รับยาอื่นที่มีผลยับยั้ง CYP3A4 และ P-gp คล้าย clarithromycin ร่วมด้วย 3) การเปลี่ยน warfarin ไปใช้ enoxaparin ชั่วคราวระหว่างที่ใช้ยารักษา H. pylori อาจพิจารณาเป็นรายกรณีในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูงต่ออันตรกิริยาระหว่างยา เช่น จำเป็นต้องใช้สูตรที่มี metronidazole ร่วมกับมีประวัติค่า INR ที่แปรปรวนง่ายหรือเคยเกิดภาวะเลือดออกจาก warfarin มาก่อน อย่างไรก็ตามไม่มีข้อมูลสนับสนุนให้เปลี่ยนเป็น enoxaparin เนื่องจาก enoxaparin ก็มีความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออก และการเปลี่ยนยาต้านการแข็งตัวของเลือดอาจเพิ่มความซับซ้อนในการดูแลรักษา ดังนั้นในผู้ป่วยส่วนใหญ่ การติดตาม INR อย่างใกล้ชิดและการปรับขนาด warfarin ตามความเหมาะสมยังคงเป็นแนวทางหลักในการดูแลรักษา
เอกสารอ้างอิง
1. Ageno W, Gallus AS, Wittkowsky A, Crowther M, Hylek EM, Palareti G. Oral anticoagulant therapy: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest. 2012;141(2 Suppl):e44S-88S.
2. แนวทางเวชปฏิบัติในการวินิจฉัยและการรักษาผู้ป่วย ที่มีการติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori) ในประเทศไทย พ.ศ 2558 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 23 พฤษภาคม 2569]; เข้าถึงได้จาก: https://www.gastrothai.net/source/content-file/191_1.Helicobacter%20Pylori.pdf
3. Vega AJ, Smith C, Matejowsky HG, Thornhill KJ, Borne GE, Mosieri CN, et al. Warfarin and antibiotics: Drug Interactions and Clinical Considerations. Life (Basel). 2023;13(8):1661.
4. Perez A, Dukes J, Ezekowitz MD, Lakkireddy D, Lip GYH, Miletello M, et al. Drug Interactions Affecting Oral Anticoagulant Use. Circ Arrhythm Electrophysiol. 2022;15(6):e007956.
5. O’Reilly RA. The stereoselective interaction of warfarin and metronidazole in man. N Engl J Med. 1976;295(7):354-7.
6. Steffel J, Collins R, Antz M, Cornu P, Desteghe L, Haeusler KG, et al. 2021 European Heart Rhythm Association Practical Guide on the Use of Non-Vitamin K Antagonist Oral Anticoagulants in Patients with Atrial Fibrillation. Europace. 2021;23(10):1612-76.
2. แนวทางเวชปฏิบัติในการวินิจฉัยและการรักษาผู้ป่วย ที่มีการติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (Helicobacter pylori) ในประเทศไทย พ.ศ 2558 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 23 พฤษภาคม 2569]; เข้าถึงได้จาก: https://www.gastrothai.net/source/content-file/191_1.Helicobacter%20Pylori.pdf
3. Vega AJ, Smith C, Matejowsky HG, Thornhill KJ, Borne GE, Mosieri CN, et al. Warfarin and antibiotics: Drug Interactions and Clinical Considerations. Life (Basel). 2023;13(8):1661.
4. Perez A, Dukes J, Ezekowitz MD, Lakkireddy D, Lip GYH, Miletello M, et al. Drug Interactions Affecting Oral Anticoagulant Use. Circ Arrhythm Electrophysiol. 2022;15(6):e007956.
5. O’Reilly RA. The stereoselective interaction of warfarin and metronidazole in man. N Engl J Med. 1976;295(7):354-7.
6. Steffel J, Collins R, Antz M, Cornu P, Desteghe L, Haeusler KG, et al. 2021 European Heart Rhythm Association Practical Guide on the Use of Non-Vitamin K Antagonist Oral Anticoagulants in Patients with Atrial Fibrillation. Europace. 2021;23(10):1612-76.