ขอสอบถามครับ พึ่งกินยาคุมฉุกเฉินแบบ1เม็ดไปเมื่อวันที่ 1 เพราะถุงแตก แล้ววันที่ 7 ถุงก็แตกอีก เลยไปซื้อมากิน อยากรู้ว่าประจำเดือนจะมาตอนไหนหรอครับ และยาจะมีประสิทธิภาพน้อยลงรึป่าวครับ

ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินชนิด levonorgestrel ออกฤทธิ์หลักโดยยับยั้งหรือชะลอการตกไข่ จึงมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อรับประทานก่อนเกิดการตกไข่ และไม่มีหลักฐานว่ายาสามารถยับยั้งการฝังตัวของตัวอ่อนที่ปฏิสนธิแล้ว [1,2] โดยทั่วไปแนะนำให้รับประทานยาโดยเร็วที่สุดหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกันหรือการคุมกำเนิดล้มเหลว โดยเฉพาะภายใน 72 ชั่วโมงแรก แม้ว่ายาอาจยังมีประสิทธิภาพเมื่อรับประทานภายใน 120 ชั่วโมง แต่ประสิทธิภาพจะลดลงเมื่อระยะเวลาหลังมีเพศสัมพันธ์เพิ่มขึ้น [1,3]

สำหรับกรณีรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินชนิด 1 เม็ดในวันที่ 1 และรับประทานซ้ำอีกครั้งในวันที่ 7 เนื่องจากถุงยางอนามัยแตก การรับประทานยาซ้ำในรอบเดือนเดียวกันไม่ได้ทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลงจากการใช้ยาครั้งก่อน และสามารถใช้ซ้ำได้เมื่อมีความจำเป็น อย่างไรก็ตาม ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์จากการมีเพศสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นภายหลังการรับประทานยาแต่ละครั้งได้ จึงยังมีความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์จากการมีเพศสัมพันธ์ที่ถุงยางอนามัยแตกในแต่ละครั้ง แม้จะรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินแล้วก็ตาม [1,3]

การรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินชนิด levonorgestrel อาจทำให้รอบประจำเดือนเปลี่ยนแปลง โดยประจำเดือนอาจมาเร็วกว่าหรือช้ากว่าปกติ รวมถึงอาจเกิดเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือนได้ จากการศึกษาของ Gainer และคณะ ในผู้หญิงจำนวน 232 ราย พบว่าการเปลี่ยนแปลงของรอบประจำเดือนหลังได้รับ levonorgestrel มีความสัมพันธ์กับช่วงเวลาที่รับประทานยาเมื่อเทียบกับระยะการตกไข่ โดยผู้ที่รับประทานยาก่อนการตกไข่อาจมีประจำเดือนมาเร็วกว่าปกติ ขณะที่ผู้ที่รับประทานยาหลังการตกไข่อาจมีประจำเดือนมาช้ากว่าปกติเล็กน้อย [4] อย่างไรก็ตาม การศึกษาดังกล่าวประเมินการใช้ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินเพียงครั้งเดียว จึงไม่สามารถนำผลการศึกษามาทำนายวันที่ประจำเดือนจะมาในผู้ที่รับประทานยาซ้ำสองครั้งภายในรอบเดือนเดียวกันได้อย่างแน่นอน โดยประจำเดือนอาจมาเร็วหรือช้ากว่ากำหนด และอาจมีเลือดออกกะปริดกะปรอยหลังรับประทานยา ทั้งนี้ หากประจำเดือนมาช้ากว่ากำหนดเกิน 7 วัน หรือไม่มีเลือดประจำเดือนตามปกติภายใน 3 สัปดาห์หลังรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน ควรตรวจการตั้งครรภ์ [3] ด้วยชุดตรวจปัสสาวะเมื่อครบ 21 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ถุงยางอนามัยแตกครั้งล่าสุด (วันที่ 7) ซึ่งตรงกับวันที่ 28 ของเดือนเดียวกัน หากไม่มีเพศสัมพันธ์ที่เสี่ยงเพิ่มเติม โดยไม่ควรใช้การมีเลือดออกกะปริดกะปรอยหลังรับประทานยาเป็นหลักฐานยืนยันว่าไม่มีการตั้งครรภ์

นอกจากนี้แนะนำให้ใช้วิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพอย่างสม่ำเสมอ เช่น ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดปกติ หรือวิธีคุมกำเนิดระยะยาวที่เหมาะสม ร่วมกับการใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกต้อง เนื่องจากยาคุมกำเนิดฉุกเฉินมีประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์ต่ำกว่าวิธีคุมกำเนิดที่ใช้อย่างสม่ำเสมอ และไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ [1,3]