คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

ลูก 1ปี6เดือนไม่สบายหมอบอกเป็นคออักเสบและเริ่มเป็นแผลที่ต่อมทอลซินก็เลยจัดยา omnicef มาให้ทาน แต่สังเกตเป็นตอนเวลาน้องถ่ายจะมีสีน้ำตาลเข้มและคล้ายมีเลือดปนออกมา อยากทราบว่าเป็นผลยาหรือเป็นอาการแพ้ยาค่ะ แต่ไม่มีอาการอื่นร่วมด้วยค่ะ

45,677 views

คำถาม

ลูก 1ปี6เดือนไม่สบายหมอบอกเป็นคออักเสบและเริ่มเป็นแผลที่ต่อมทอลซินก็เลยจัดยา omnicef มาให้ทาน
แต่สังเกตเป็นตอนเวลาน้องถ่ายจะมีสีน้ำตาลเข้มและคล้ายมีเลือดปนออกมา อยากทราบว่าเป็นผลยาหรือเป็นอาการแพ้ยาค่ะ แต่ไม่มีอาการอื่นร่วมด้วยค่ะ

คำตอบ

Omnicef® เป็นชื่อการค้าของยา cefdinir ซึ่งเป็นยาที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย มีข้อมูลรายงานว่าเมื่อให้ cefdinir ร่วมกับผลิตภัณฑ์อาหารสูตรที่มีธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบ (iron containing products) ซึ่งสามารถพบได้เช่นกันในสูตรอาหารสำหรับทารก (infant formulas) cefdinir หรือสารที่เกิดจากการแปรรูปของ cefdinir (metabolites) จะสามารถจับกับธาตุเหล็ก เกิดเป็นสารประกอบที่ไม่สามารถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ (nonabsorbable complex) และเมื่อสารประกอบดังกล่าวถูกขับออกทางอุจจาระจะทำให้มองเห็นอุจจาระเป็นสีแดง (reddish color) จนทำให้บางครั้งเข้าใจผิดว่าเป็นเลือดปนมากับอุจจาระ (1) โดยมีรายงานอุบัติการณ์เกิดอุจจาระเปลี่ยนเป็นสีแดงเมื่อใช้ cefdinir ประมาณ 1 % (2) นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าความเข้มของสีแดงขึ้นกับปริมาณหรือขนาดยา cefdinir เมื่อหยุดใช้ยาดังกล่าวอาการอุจจาระเป็นสีแดงจะหายไปได้ และเมื่อให้ธาตุเหล็กร่วมกับ cefdinir ซ้ำก็สามารถเกิดภาวะดังกล่าวขึ้นได้อีก (1) ซึ่งภาวะดังกล่าวจัดว่าเป็นผลจากการเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาหรืออาหาร ดังนั้นลองตรวจสอบอาหารที่ลูกรับประทานว่าเป็นไปได้หรือไม่ที่จะเป็นสาเหตุดังที่กล่าวข้างต้น หากไม่มั่นใจหรือลูกมีการถ่ายผิดปกติมาก ควรพาไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่น
ข้อมูลเพิ่มเติม−การรับประทาน cefdinir ร่วมกับยาที่เป็นธาตุเหล็กนอกจากจะทำให้อุจจาระเป็นสีแดงแล้ว ยังอาจมีผลให้ประสิทธิภาพของยา cefdinir ลดลง โดยยาที่เป็นธาตุเหล็กสามารถลดการดูดซึม cefdinir ลงได้ประมาณ 31-80% (2) และถึงแม้จะมีข้อมูลรายงานว่าการให้ยา cefdinir พร้อมกับอาหารสูตรทารกที่มีธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบ (iron-containing infant formula) จะไม่มีผลเปลี่ยนแปลงการดูดซึมของยา cefdinir (1,2) แต่ก็ควรระวังเมื่อมีการรับประทาน cefdinir ร่วมกับอาหารหรือยาที่มีธาตุเหล็ก ดังนั้นจึงแนะนำให้แยกเวลาในการรับประทานยาระหว่าง cefdinir และยาที่เป็นธาตุเหล็ก ให้ห่างเป็นระยะเวลาอย่างน้อย 2 ชั่วโมง (3)
Key words: omnicef, cefdinir, drug interaction, iron, bloody stool, reddish colour stool, เซปดีเนีย, ธาตุเหล็ก, ปฏิกิริยาระหว่างยา, อุจจาระสีแดง, อุจจาระสีน้ำตาลแดง, ถ่ายเป็นเลือด


เอกสารอ้างอิง

1. Lancaster J, Sylvia LM, Schainker E. Nonbloody, red stools from coadministration of cefdinir and iron-supplemented infant formulas. Pharmacotherapy 2008; 28(5): 678-81.
2. Graves R, Weaver SP. Cefdinir-Associated “Bloody Stools” in an infant. J Am Board Fam Med 2008; 21: 246-8.
3. MICROMEDEX 2.0® [Database on the internet]: Truven health analytics; 2013. mobileMicromedex®, Cefdinir :[cited 2013 Oct 29]. Available from: http://www.micromedexsolutions.com