คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

จะมีวิธีจำแนกง่ายๆอย่างไรว่าสารนั้นคือไฟโตสเตอรอล (Phytosterol) ในพืช หรือ มีการแอบปลอมปนสารสเตียรอยด์ลงไป

8,503 views

คำถาม

จะมีวิธีจำแนกง่ายๆอย่างไรว่าสารนั้นคือไฟโตสเตอรอล (Phytosterol) ในพืช หรือ มีการแอบปลอมปนสารสเตียรอยด์ลงไป

คำตอบ

การทดสอบการปลอมปนของสเตียรอยด์ สามารถทดสอบได้โดยใช้ชุดทดสอบ ซึ่งจัดทำโดยกรมวิทยาศาสตร์ทางการแพทย์ ซึ่งทุกวันนี้ตรวจสอบได้ทั้ง prednisolone และ dexamethasone แล้ว โดยทั่วไปนั้นสารไฟโตสเตรอลที่อยู่ในพืชจริงๆ มักมีปริมาณไม่มาก และมักไม่รบกวนผลการทดสอบด้วยชุดตรวจการปลอมปนของสเตียรอยด์ ซึ่งใช้ตรวจสมุนไพรหรือยาแผนโบราณ ที่มีการเติมยาสเตียรอยด์ลงไปเพิ่มเติมในปริมาณที่สูงมาก เมื่อเปรียบเทียบจากที่มีแค่ในพืชเท่านั้น (1)
แต่วิธีการที่จะทำให้ยืนยันได้อย่างมั่นใจว่า เป็นสารใดกันแน่ ควรส่งตรวจหน่วยงานที่รับตรวจสอบ เช่น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งมีบริการทดสอบการปนเปื้อนของสารสเตียรอยด์ ดังนั้นหากสงสัยว่ายาที่ใช้มีสารสเตียรอยด์ปลอมปนหรือไม่ก็สามารถส่งทดสอบได้ ซึ่งในห้องปฏิบัติการ จะใช้การคัดกรองสารไฟโตสเตอรอลโดยวิธี Thin layer chromatography (TCL) ซึ่งใช้ adsorbent เป็น silica gel และ solvent system เป็น toluene: chloroform: Methanol (4:6:1) อันเป็นวิธีที่เชื่อมั่นได้มากกว่าการใช้แค่ชุดทดสอบ(2)
Key words: phytosterol, test, steroids, ไฟโตสเตอรอล, สเตียรอยด์


เอกสารอ้างอิง

1. http://www.thaigov.go.th/th/news-ministry/2012-08-15-09-44-34/item/47456-.html
2. กิตติ เจริญโต, สิทธิพงษ์ ลิวนานนท์ชัย. การศึกษาหาปริมาณไฟโตสเตอรอลในผักและถั่วเมล็ดแห้ง. กรุงเทพฯ : คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 2552.