คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

ถ้าผู้ป่วย gout แล้ว แพ้ allopurinol หลังให้ควบคุมอาหารแล้ว ผู้ป่วยก็ยังมี uric 10 มียาเลือกอื่น หรือสมุนไพรตัวใด ที่จะสามารถให้ได้คะ

20,174 views

คำถาม

ถ้าผู้ป่วย gout แล้ว แพ้ allopurinol หลังให้ควบคุมอาหารแล้ว ผู้ป่วยก็ยังมี uric 10 มียาเลือกอื่น หรือสมุนไพรตัวใด ที่จะสามารถให้ได้คะ

คำตอบ

ปัจจุบันยาที่มีผลลด uric acid ในผู้ป่วยโรค gout แบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ
1. กลุ่มลดการสร้าง uric acid หรือ xanthine oxidase inhibitor ยาในกลุ่มนี้ได้แก่ allopurinol และ febuxostat โดยยาทั้งสองชนิดมีสูตรโครงสร้างที่แตกต่างกัน allopurinol มีโครงสร้างเป็น purine inhibitor of xanthine oxidase ส่วน febuxostat มีสูตรโครงสร้างเป็น non-purine inhibitor of xanthine oxidase ปัจจุบันเป็นที่ทราบกันดีว่า allopurinol เป็นยาที่ทำให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้ได้บ่อย อีกทั้งเป็นยาที่มีรายงานการเกิดปฏิกิริยาการแพ้ที่ค่อนข้างรุนแรงและอาจถึงแก่ชีวิตได้ เมื่อพิจารณาสูตรโครงสร้างของ allopurinol และ febuxostat มีความแตกต่างกันพอสมควร แต่การแพ้ข้ามกลุ่มกันระหว่าง allopurinol และ feboxostat ยังไม่ข้อมูลยืนยัน และยังไม่มีการศึกษาการใช้ febuxostat ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ allopurinol นอกจากนี้จากการสืบค้นข้อมูลพบว่ายา febuxostat ยังไม่พบการขึ้นทะเบียนยาในประเทศไทย (1-4)
2. กลุ่มเร่งการขับออกของ uric acid หรือ uricosuric drugs ยาในกลุ่มนี้คือ probenecid ซึ่งเป็นยาที่มีในประเทศไทย ส่วนใหญ่เมื่อผู้ป่วยมีประวัติแพ้ allopurinol และไม่สามารถคุมระดับ uric acid ในกระแสเลือดได้ ยาตัวที่มักมีการเลือกใช้แทน allopurinol คือ probenecid
ส่วนสมุนไพรที่มีรายงานว่าสามารถบรรเทาอาการของ gout ได้แก่ ว่านหางจระเข้ ฟักทอง ลูกซัด บัวบก คำฝอย เก๊กฮวย มะระขี้นก เดือย ขมิ้นชัน เป็นต้น แต่เป็นเพียงการศึกษาในขั้นสัตว์ทดลอง ยังไม่มีการศึกษากับคน มีการจดสิทธิบัตรตำรับยาของจีนที่ใช้รักษา gout ได้ แต่ประกอบด้วยสมุนไพรหลายชนิด ไม่ได้ใช้ตัวเดี่ยวๆ อย่างไรก็ตามผู้ป่วยที่มี uric acid สูงควรงดพืชและอาหารที่มี uric acid สูง เช่น ชะเอม กระถิน แตงกวา หน่อไม้ หน่อไม้ฝรั่ง เห็ด ดอกกะหล่ำ ถั่วงอก ยอดแค ดอกสะเดา สาหร่าย ยอดผักต่าง ๆ เป็นต้น และแนะนำให้ลดอาหารจำพวกสัตว์ปีก เครื่องในสัตว์ทุกชนิด กะปิ น้ำสกัดจากเนื้อ กุ้ง หอย กุนเชียง ไส้กรอก ปลาซาร์ดีน ไข่แมงดา (5)
Key words: allopurinol, febuxostat, probenecid, allergy, uric acid, gout, เก๊าท์, แพ้ยา, กรดยูริก


เอกสารอ้างอิง

1. http://emedicine.medscape.com/article/329958-treatment#aw2aab6b6b3
2. Yu KH. febuxostat: A novel non-purine selective inhibitor of xanthine oxidase for the treatment of hyperuricemia in gout. recent patents on inflammation & allergy drug discovery 2007; 1(1): 69-75
3. http://www.aaaai.org/ask-the-expert/Febuxostat-potential-cross-reactivity-with-allopur.aspx
4. http://wwwapp1.fda.moph.go.th/consumer/conframe.asp
5. http://www.medplant.mahidol.ac.th/user/reply.asp?id=5547