คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
กลับรายการ

อยากทราบกลไกการออกฤทธิ์และอาการข้างเคียงของยาคุม Progynova,Androqual ที่สาวประเภทสองชอบกินคู่กัน

111,582 views

คำถาม

อยากทราบกลไกการออกฤทธิ์และอาการข้างเคียงของยาคุม Progynova,Androqual ที่สาวประเภทสองชอบกินคู่กัน

คำตอบ

Progynovaมีตัวยาสำคัญคือ estradiolvalerateซึ่งเป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนที่พบได้ทั้งในชายและหญิง แต่ในเพศหญิงจะผลิตในปริมาณที่สูงกว่าเพศชายมาก Progynovaจะใช้เพื่อทดแทนฮอร์โมนเพศในหญิงวัยหมดประจำเดือนหรือ หญิงที่ได้รับการผ่าตัดเอามดลูกออก ในร่างกายฮอร์โมนเอสโตรเจน มีบทบาทควบคุมและกระตุ้นระบบสืบพันธุ์เพศหญิงและการแสดงออกของลักษณะเพศหญิง ในเพศชายเกี่ยวข้องกับการผลิตอสุจิ กลไกการออกฤทธิ์ของ estradiolคือจะไปจับกับตัวรับเอสโตรเจน (estrogen receptor) ซึ่งพบได้ตามเนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ ทั่วร่างกาย เช่น ต่อมใต้สมอง มดลูก เต้านม กระดูกเป็นต้น นำไปสู่การแสดงออกที่จำเพาะต่อเนื้อเยื่อต่างๆ เช่น เกิดการหลั่งฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง กระตุ้นการเจริญของเนื้อเยื่อภายในมดลูก กระตุ้นการเจริญของเต้านม เป็นต้น
อาการข้างเคียงที่อาจเกิดได้จาก estradiol เช่น คัดตึงเต้านมหรือมีขนาดใหญ่ขึ้น เลือดออกกระปริดกระปรอยทางช่องคลอด ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง อ่อนเพลีย น้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงและความรู้สึกทางเพศเปลี่ยนแปลงไป เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดแข็งตัวมากผิดปกติ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้อบ่งใช้หลักของยานี้ให้ใช้ในผู้หญิง การศึกษาและรายงานการเกิดอาการข้างเคียงส่วนใหญ่จึงมาจากการศึกษาในผู้หญิง หากนำมาใช้ในผู้ชายหรือสาวประเภทสองอาจมีอาการข้างเคียงที่แตกต่างออกไปได้
สำหรับ Androqualจากการสืบค้นข้อมูล พบยาที่มีชื่อใกล้เคียงกันคือ Androcurมีตัวยาสำคัญคือ Cyproterone acetate มีข้อบ่งใช้ในเพศชาย เพื่อรักษามะเร็งต่อมลูกหมากชนิดที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ และ ช่วยลดความต้องการทางเพศในผู้ที่มีความต้องการทางเพศสูงกว่าปกติ ส่วนในเพศหญิงใช้รักษาสิว ผิวมันที่เกิดจากฮอร์โมน รักษาอาการผมร่วงจากฮอร์โมน และรักษาภาวะขนดกจากฮอร์โมน (แต่ใช้ในขนาดต่ำๆ) โดยยาออกฤทธิ์ยับยั้งตัวรับแอนโดรเจน (androgen receptor) และยับยั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมนแอนโดรเจน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับลักษณะของเพศชาย
อาการข้างเคียงที่อาจเกิดได้จาก cyproterone acetateในเพศหญิง เช่น น้ำหนักขึ้น เลือดออกกระปริดกระปรอยทางช่องคลอด อารมณ์แปรปรวน คัดตึงเต้านม เป็นต้น ส่วนที่พบในเพศชายหรือสาวประเภทสอง เช่น ความต้องการทางเพศลดลง ผลิตอสุจิได้น้อยลง คัดตึงเต้านมและมีขนาดใหญ่ขึ้น (gynaecomastia)เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะกระดูกพรุน เป็นต้น อาการข้างเคียงรุนแรงที่สามารถพบได้ทั้งในเพศหญิงและชาย ได้แก่ เกิดพิษต่อตับ เกิดเนื้องอกหรือมะเร็งที่ตับ เลือดไหลในทางเดินอาหาร และเกิดภาวะก้อนเลือดอุดตันภายในหลอดเลือด (thromboembolism)เป็นต้น
Key words: Progynova, estradiol, Androcur, cyproterone acetate, pharmacology, mechanism of action, adverse effect, กลไกการออกฤทธิ์, อาการข้างเคียง


เอกสารอ้างอิง

Progynova Data sheet [Online: http://www.medsafe.govt.nz/profs/datasheet/p/progynovatab.pdf] cited on July 9,2013.
Progynova MIMS Thailand [Online: http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Progynova/?q=Progynova&type=brief] cited on July 9,2013.
ANDROCUR® PRODUCT INFORMATION [Online: http://www.bayerresources.com.au/resources/uploads/PI/file9701.pdf] cited on July 9, 2013.
Androcur MIMS Thailand [Online: http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Androcur] cited on July 9, 2013.