กรุณาช่วยอธิบายวิธีการใช้ยาสวนทวาร(enema)ทั้งในผู้ใหญ่และเด็ก โดยละเอียด ทั้งขั้นตอน ท่าทาง ข้อแนะนำเพิ่มเติม การสวนยาด้วยตนเอง และการสวนยาโดยมีผู้ช่วย หากมีภาพประกอบดีมากครับ มีปํยหาเวลาอธิบายคนไข้ ไม่ค่อยชัดเจน ทั้งวิธีใช้ที่ถูกต้อง คำแนะนนำที่จำเป็น และข้อมูลอื่นๆที่ช่วยให้ผู้ป่วยใช้ยาได้อย่างมีประสิทธิผลมากที่สุด

การใช้ยาสวนทวารหนัก มีวิธีดังนี้
1. ล้างมือให้สะอาด
2. ถ้ามีฝาปิดหลอดสวน ให้เอาฝาปิดออกก่อน และหล่อลื่นปลายหลอดสวนด้วยสารหล่อลื่น
3. นอนตะแคง โดยให้ขาล่างเหยียดตรง และงอขาบนขึ้นจนหัวเข่าจรดหน้าอก
4. สอดปลายหลอดสวนเข้าไปในทวารหนัก สอดโดยค่อยๆหมุนขวดยาเข้าไปอย่างช้าๆ และเบาๆ ผู้ใหญ่ไม่ควรสอดลึกเกิน 15 ซม. ในเด็กทารกไม่ควรสอดลึกเกิน 7.5 ซม.
5. ค่อยๆ บีบยาออกจากขวดหรือภาชนะบรรจุน้ำยาอย่างช้าๆจนน้ำยาหมด
6. พยายามขมิบทวารหนักไว้ 2-3 วินาที
7. ให้ผู้ป่วยนอนในท่าเดิมประมาณ 15-30 นาที แม้จะมีความรู้สึกอย่างถ่ายก็ให้กลั้นไว้ก่อน หากลุกไปถ่ายทันทีหลังจากสวนยา จะทำให้ยาออกมาจากทวารหนักก่อนที่จะออกฤทธิ์ได้เต็มที่ โดยกลั้นไว้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้
8. ไม่ควรใช้ยาสวนทวารหนักติดต่อกันเป็นเวลานาน เพราะอาจจะเสียการควบคุมการถ่าย รวมทั้งอาจทำให้ไม่สามารถควบคุมการถ่ายได้

การให้คำแนะนำแก่ผู้ป่วย
1. การแนะนำวิธีใช้ยาสวนทวารอาจทำให้ผู้ป่วยเขินอายได้ ดังนั้นต้องพยายามระมัดระวังคำพูด และทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเป็นกันเองให้มากที่สุด
2. พยายามเน้นให้ผู้ป่วยเห็นความจำเป็นในการสวนยาด้วยวิธีที่ถูกต้อง
3. อธิบายวิธีการสวนยา โดยใช้รูปภาพวิธีการสวนยาประกอบ
4. เมื่ออธิบายเสร็จ ให้ผู้ป่วยลองอธิบายวิธีการสวนยาในเภสัชกรฟัง เพื่อให้ผู้ป่วยมั่นใจว่าจะใช้ยาได้อย่างถูกต้อง