Semaglutide ช่วยลดการอักเสบและพังผืดจากภาวะ metabolic dysfunction-associated steatohepatitis

เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2025 วารสาร The New England Journal of Medicine ได้เผยแพร่การศึกษา ESSENCE ซึ่งเป็นการศึกษาแบบ multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled, phase 3 แสดงให้เห็นศักยภาพของ semaglutide (GLP-1 receptor agonist) ในการฟื้นฟูพยาธิสภาพของตับในผู้ป่วยโรคตับอักเสบจากความผิดปกติของเมแทบอลิซึม (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis: MASH) ซึ่งมีพังผืดในตับระยะที่ 2 ถึง 3 จำนวน 1,197 ราย โดยผลการวิเคราะห์ในผู้ป่วย 800 ราย ที่ได้รับ semaglutide รูปแบบยาฉีดเข้าใต้ชั้นผิวหนัง ขนาด 2.4 มิลลิกรัมต่อสัปดาห์ เป็นเวลา 72 สัปดาห์ พบว่าอัตราการฟื้นตัวของ steatohepatitis โดยไม่มีการลุกลามของพังผืดในกลุ่มที่ใช้ semaglutide สูงกว่ากลุ่มยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ (62.9% เทียบกับ 34.3%) เช่นเดียวกับอัตราการลดลงของพังผืดโดยที่ steatohepatitis ไม่ทรุดลง (36.8% เทียบกับ 22.4%) เมื่อพิจารณาสัดส่วนของผู้ป่วยที่มีการฟื้นตัวทั้งสองด้านพร้อมกันพบว่าสูงกว่ากลุ่มยาหลอก (32.7% เทียบกับ 16.1%) นอกจากนี้กลุ่มที่ได้รับ semaglutide มีน้ำหนักตัวลดลงเฉลี่ย 10.5% เทียบกับ 2.0% ในกลุ่มยาหลอก และมีแนวโน้มของค่าชีวเคมีของตับที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามรายงานอาการไม่พึงประสงค์ในระบบทางเดินอาหารส่วนมากพบในกลุ่มผู้ที่ได้รับยา ผลลัพธ์ดังกล่าวสนับสนุนว่า semaglutide อาจเป็นยาทางเลือกสำหรับผู้ป่วย MASH โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีโรคร่วม เช่น เบาหวานหรือโรคอ้วน เนื่องจากให้ผลดีทั้งต่อพยาธิสภาพของตับและการควบคุมภาวะเมแทบอลิซึม ทั้งนี้ยังจำเป็นต้องมีข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อยืนยันผลและความปลอดภัยในระยะยาว สำหรับกลไกการออกฤทธิ์ของ semaglutide เกี่ยวข้องกับการปรับสมดุลเมแทบอลิซึม เช่น การลดภาวะดื้อต่ออินซูลิน ลดภาวะอ้วน และบรรเทาภาวะการอักเสบเรื้อรัง ส่งผลให้การอักเสบของตับและพังผืดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ผลลัพธ์ดังกล่าวสอดคล้องกับข้อมูลจากการประเมินพยาธิสภาพของตับด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น liver stiffness และ ELF Score ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการฟื้นฟูพยาธิสภาพของตับและแนวโน้มเชิงบวกของผลลัพธ์ทางคลินิก ถือเป็นพัฒนาการสำคัญที่ต่อยอดจากการศึกษา phase 2 ซึ่งเคยแสดงผลเฉพาะในด้านการลดการอักเสบของตับเท่านั้น ทั้งนี้ในปัจจุบันมียาที่ได้รับการอนุมัติจาก USFDA สำหรับใช้รักษา MASH ร่วมกับพังผืด ได้แก่ resmetirom (thyroid hormone receptor beta agonist) โดยใช้ควบคู่กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ในขณะที่ tirzepatide (dual GIP/GLP-1 receptor agonist) ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาทางคลินิกสำหรับการรักษา MASH