กลับรายการ
อยากถามเกี่ยวกับ คำแนะนำในการใช้ยา ข้อควรระวังและคำเตือนในการใช้ยา Drug-drug interaction Drug-food Interaction และ Side effect ของยากลุ่ม Bisphosphonate คะ
16,167 views
คำถาม
อยากถามเกี่ยวกับ คำแนะนำในการใช้ยา ข้อควรระวังและคำเตือนในการใช้ยา Drug-drug interaction Drug-food Interaction และ Side effect ของยากลุ่ม Bisphosphonate คะ
คำตอบ
Bisphosphonate เป็นสารที่มีคุณสมบัติต้านการจับรวมตัวของแคลเซี่ยม และฟอสเฟต และมีการสะสมสารดังกล่าวในเซลล์ออสทีโอคลาสท์(Osteoclast) ทำให้เซลล์ดังกล่าวตาย อีกทั้งยังสามารถยับยั้งการชุมนุมของออสทีโอคลาสท์ได้อีกด้วย ซึ่งส่งผลทำให้การสลายกระดูกลดลง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ได้แก่ Alendronate (Fosamax®), Risedronate (Actonel® ) Ibandronate (Boniva® ) ข้อบ่งใช้ของยากลุ่ม bisphosphonate ได้แก่
1. โรคพาเจท (Paget’s disease)
2. โรคกระดูกพรุน
2.1 โรคกระดูกพรุนในสตรีวัยหมดประจำเดือน
2.2 โรคกระดูกพรุนในชายสูงอายุ
2.3 โรคกระดูกพรุนที่เกิดจากยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
3. โรคมะเร็งที่กระจายไปที่กระดูก
4. ภาวะแคลเซี่ยมสูงโดยเฉพาะที่เกิดจากโรคมะเร็ง
คำแนะนำในการรับประทานยานี้ คือ ควรรับประทานตอนท้องว่างก่อนอาหารมื้อแรกครึ่งชั่วโมง ไม่ควรรับประทานก่อนนอน เมื่อรับประทานยาแล้วควรดื่มน้ำตามมากๆ อย่างน้อย 1แก้ว โดยอยู่ในท่านั่งหรือยืนหลังตรงอย่างน้อย 30 นาที [2]
การเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากลุ่ม bisphosphonate และยาอื่นหรืออาหารได้แก่
- Non steroidal anti inflammation drugs (NSAIDs) เช่น aspirin, naproxen, indomethacin[4] การรับประทานร่วมกับยากลุ่มนี้จะเพิ่มการระคายเคืองต่อทางเดินอาหารส่วนบน
- Calcium/antacid/iron การรับประทานร่วมกันจะทำให้การดูดซึมของยากลุ่ม bisphosphonate ลดลง
- Loop diuretic/aminoglycoside[4] อาจเพิ่มความเสี่ยงของ การเกิดภาวะระดับแคลเซี่ยมในเลือดต่ำ (hypocalcemia)
ผลข้างเคียงสำคัญของยากลุ่ม bisphosphonate คือ ระคายเคืองเยื่อบุหลอดทางเดินอาหาร ส่วนผลข้างเคียงอื่นๆจะพบได้ เช่น ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ระดับแคลเซี่ยมในเลือดต่ำ คลื่นไส้อาเจียน ท้องผูก และอุจจาระร่วง ในกรณีของยาฉีดทางหลอดเลือดดำอาจเกิดความเป็นพิษต่อไตได้[1]
ข้อห้ามในการใช้ยากลุ่ม bisphosphonate[4] ได้แก่
- มีอาการแพ้ต่อยากลุ่ม bisphosphonate หรือส่วนประกอบอื่นในตำรับยา
- มีภาวะ hypocalcemia
- มีภาวะที่ผิดปกติของหลอดอาหารซึ่งมีผลทำให้อาหารเคลื่อนผ่านหลอดอาหารได้ช้าลง
- ผู้ป่วยที่ไม่สามารถนั่งหรือยืนได้อย่างน้อย 30 นาที(alendronate, risedronate) หรือ 60 นาที (ibandronate)
- ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการสำลัก
1. โรคพาเจท (Paget’s disease)
2. โรคกระดูกพรุน
2.1 โรคกระดูกพรุนในสตรีวัยหมดประจำเดือน
2.2 โรคกระดูกพรุนในชายสูงอายุ
2.3 โรคกระดูกพรุนที่เกิดจากยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
3. โรคมะเร็งที่กระจายไปที่กระดูก
4. ภาวะแคลเซี่ยมสูงโดยเฉพาะที่เกิดจากโรคมะเร็ง
คำแนะนำในการรับประทานยานี้ คือ ควรรับประทานตอนท้องว่างก่อนอาหารมื้อแรกครึ่งชั่วโมง ไม่ควรรับประทานก่อนนอน เมื่อรับประทานยาแล้วควรดื่มน้ำตามมากๆ อย่างน้อย 1แก้ว โดยอยู่ในท่านั่งหรือยืนหลังตรงอย่างน้อย 30 นาที [2]
การเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากลุ่ม bisphosphonate และยาอื่นหรืออาหารได้แก่
- Non steroidal anti inflammation drugs (NSAIDs) เช่น aspirin, naproxen, indomethacin[4] การรับประทานร่วมกับยากลุ่มนี้จะเพิ่มการระคายเคืองต่อทางเดินอาหารส่วนบน
- Calcium/antacid/iron การรับประทานร่วมกันจะทำให้การดูดซึมของยากลุ่ม bisphosphonate ลดลง
- Loop diuretic/aminoglycoside[4] อาจเพิ่มความเสี่ยงของ การเกิดภาวะระดับแคลเซี่ยมในเลือดต่ำ (hypocalcemia)
ผลข้างเคียงสำคัญของยากลุ่ม bisphosphonate คือ ระคายเคืองเยื่อบุหลอดทางเดินอาหาร ส่วนผลข้างเคียงอื่นๆจะพบได้ เช่น ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ระดับแคลเซี่ยมในเลือดต่ำ คลื่นไส้อาเจียน ท้องผูก และอุจจาระร่วง ในกรณีของยาฉีดทางหลอดเลือดดำอาจเกิดความเป็นพิษต่อไตได้[1]
ข้อห้ามในการใช้ยากลุ่ม bisphosphonate[4] ได้แก่
- มีอาการแพ้ต่อยากลุ่ม bisphosphonate หรือส่วนประกอบอื่นในตำรับยา
- มีภาวะ hypocalcemia
- มีภาวะที่ผิดปกติของหลอดอาหารซึ่งมีผลทำให้อาหารเคลื่อนผ่านหลอดอาหารได้ช้าลง
- ผู้ป่วยที่ไม่สามารถนั่งหรือยืนได้อย่างน้อย 30 นาที(alendronate, risedronate) หรือ 60 นาที (ibandronate)
- ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการสำลัก
เอกสารอ้างอิง
1. Mark A, Perazella, Glen S, Markowitz. Bisphosphonate Nephrotoxicity
[Online]. 2008 Dec 17 [cited 2009 Jul 31];[5 screens]. Available from:URL
http://www.medscape.com/viewarticle/584445
2.Fosamax [Online]. 2008 Feb 12 [cited 2009 Jul 31];[8 screens]. Available
from: URL: http://www.rxlist.com/fosamax-drug.htm
3. Seymour F, Hochberg MC. Optimizing Bisphosphonate Therapy in
Osteoporosis [Online]. 2003 Jan 17 [cited 2009 Jul 31];[9 screens].
Available from: URL:http://cme.medscape.com/viewarticle/447881
4. Levinson P, Scherger JE. Osteoporosis [Online]. [cited 2009 Jul
31];[1screen]. Available from:
URL:http://www.mdconsult.com/das/pdxmd/body/152031662-
8/868832841?type=med&eid=9-u1.0-_1_mt_1014748#186251
[Online]. 2008 Dec 17 [cited 2009 Jul 31];[5 screens]. Available from:URL
http://www.medscape.com/viewarticle/584445
2.Fosamax [Online]. 2008 Feb 12 [cited 2009 Jul 31];[8 screens]. Available
from: URL: http://www.rxlist.com/fosamax-drug.htm
3. Seymour F, Hochberg MC. Optimizing Bisphosphonate Therapy in
Osteoporosis [Online]. 2003 Jan 17 [cited 2009 Jul 31];[9 screens].
Available from: URL:http://cme.medscape.com/viewarticle/447881
4. Levinson P, Scherger JE. Osteoporosis [Online]. [cited 2009 Jul
31];[1screen]. Available from:
URL:http://www.mdconsult.com/das/pdxmd/body/152031662-
8/868832841?type=med&eid=9-u1.0-_1_mt_1014748#186251