คำถาม
เห็นโฆษณากระต่ายบินสีชมพู มันเหมือนกับกระต่ายบินสีขาวไหมครับ
คำตอบ
กระต่ายบินสีชมพู หรือที่เรียกว่า กระต่ายบินโททรอล เป็นยาน้ำแขวนตะกอนสีชมพู มีตัวยาสำคัญ คือ บิสมัท ซับซาลิไซเลต (bismuth subsalicylate) ปริมาณ 262 มิลลิกรัมต่อ 15 มิลลิลิตร ส่วนกระต่ายบินสีขาวหรือ ยาธาตุน้ำขาวตรากระต่ายบิน เป็นยาน้ำแขวนตะกอนสีขาว มีตัวยาสำคัญ คือ ฟีนิลซาลิไซเลต (phenyl salicylate) ปริมาณ 2 กรัม และ เมนทอล (menthol) 0.156 กรัม ต่อ 100 มิลลิลิตร ยาทั้งสองชนิดจึงมีส่วนประกอบและข้อบ่งใช้ที่แตกต่างกัน เมื่อรับประทานกระต่ายบินสีชมพู ตัวยาบิสมัทซับซาลิไซเลตจะถูกย่อยเป็นบิสมัทและซาลิไซเลต โดยซาลิไซเลตจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ช่วยลดอาการปวดและมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียเล็กน้อย ส่วนบิสมัทยังคงอยู่ในทางเดินอาหาร ช่วยยับยั้งการเกาะของเชื้อแบคทีเรียและจับกับเยื่อบุกระเพาะอาหารทำให้เกิดเป็นชั้นป้องกันระหว่างเยื่อบุกับสิ่งกระตุ้นหรือสารก่อการระคายเคืองต่าง ๆ ยานี้จึงช่วยบรรเทาอาการท้องเสียที่ไม่รุนแรง ควบคุมอาการท้องเสียจากการเดินทาง (traveler’s diarrhea) และลดอาการคลื่นไส้ แน่นท้อง แสบร้อนกลางอกในผู้ที่การรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มมากเกินไปได้ สำหรับกระต่ายบินสีขาว เมื่อรับประทานแล้วฟีนิลซาลิไซเลตจะเปลี่ยนเป็นฟีนอลและซาลิไซเลต ซึ่งฟีนอลมีฤทธิ์ฆ่าเชื้ออ่อน ๆ แต่ไม่ซับซ้อนเท่าบิสมัท ยาจึงมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียอ่อนกว่า อย่างไรก็ตามส่วนผสมของเมนทอลในยานี้ช่วยลดอาการแน่นท้อง ท้องอืด และท้องเฟ้อได้ดี จึงเหมาะสำหรับบรรเทาอาการท้องอืด จุกเสียดหรือปวดท้องเล็กร้อยร่วมกับอาการท้องเสีย
เอกสารอ้างอิง
1. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. เอกสารกำกับยา กระต่ายบิน โททรอล (FLYING RABBIT TOTRAL) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; [เข้าถึงเมื่อ 6 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/drug_detail_corporation/doc/word/1254/143d1310a70794fecd8a9e5d8b6a3250-a1.pdf.
2. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. เอกสารกำกับยา ยาธาตุน้ำขาว ตรากระต่ายบิน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; [เข้าถึงเมื่อ 6 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/drug_detail_corporation/doc/word/1177/a91fd8651fb97b72d3217fa0cce01dca-a1.pdf.
3. Budisak P, Patel P, Abbas M. Bismuth Subsalicylate. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://www.ncbi.nlm.ni h.gov/books/NBK560697/.
4. National Center for Biotechnology Information. Phenyl salicylate. In: PubChem Compound Database [Internet]. Bethesda (MD): National Center for Biotechnology Information; 2025 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Phenyl _salicylate.
5. Berkowitz JM. The Efficacy of Bismuth Subsalicylate in Relieving Gastro-Intestinal Discomfort following Excessive Alcohol and Food Intake. J Int Med Res. 1990;18(5):351-357. doi:10.1177/030006059001800502
2. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. เอกสารกำกับยา ยาธาตุน้ำขาว ตรากระต่ายบิน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; [เข้าถึงเมื่อ 6 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/drug_detail_corporation/doc/word/1177/a91fd8651fb97b72d3217fa0cce01dca-a1.pdf.
3. Budisak P, Patel P, Abbas M. Bismuth Subsalicylate. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://www.ncbi.nlm.ni h.gov/books/NBK560697/.
4. National Center for Biotechnology Information. Phenyl salicylate. In: PubChem Compound Database [Internet]. Bethesda (MD): National Center for Biotechnology Information; 2025 [cited 2025 Oct 6]. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Phenyl _salicylate.
5. Berkowitz JM. The Efficacy of Bismuth Subsalicylate in Relieving Gastro-Intestinal Discomfort following Excessive Alcohol and Food Intake. J Int Med Res. 1990;18(5):351-357. doi:10.1177/030006059001800502