คำถาม
salbutamol syrup จ่ายในเด็กน้อยกว่า 6 ปีตอนไหน ใช้ในร้านยาเหมาะสมมั้ย
คำตอบ
Salbutamol เป็นยาขยายหลอดลมฤทธิ์สั้น ออกฤทธิ์กระตุ้นตัวรับ β2-adrenergic receptors ที่กล้ามเนื้อเรียบของผนังหลอดลม ส่งผลให้หลอดลมคลายตัว และลดการหลั่งสารก่อภูมิแพ้จาก mast cells ได้รับข้อบ่งใช้สำหรับรักษาและป้องกันอาการหลอดลมหดเกร็งเฉียบพลันหรือรุนแรงในผู้ที่มีโรคทางเดินหายใจอุดกั้นแบบย้อนกลับได้ รวมถึงอาการหลอดลมหดเกร็งที่เกิดจากการออกกำลังกาย โดย salbutamol มีหลายรูปแบบ ได้แก่ ยาเม็ด ยาน้ำ (ชนิดที่ผสมกับแก้ไอ) ยาสูดพ่นทางปาก และยาสูดผ่านเครื่องพ่น (1) สำหรับการใช้ salbutamol ในเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี เพื่อรักษาและป้องกันหลอดลมหดเกร็งฉับพลัน แนะนำว่าควรเริ่มต้นจากยาในรูปแบบสูดพ่น และไม่แนะนำให้ใช้ในรูปแบบรับประทาน (2) เนื่องจากออกฤทธิ์ช้าและโอกาสเกิดผลข้างเคียง เช่น หัวใจเต้นเร็ว กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ และภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ มากกว่ายาสูดพ่น (3) แต่กรณีที่ไม่สามารถใช้ยาแบบสูดพ่นได้ ยาในรูปแบบรับประทาน เช่น ยาน้ำจึงเป็นอีกทางเลือกในการบรรเทาอาการดังกล่าว โดยสามารถใช้ในเด็กอายุ 2 ปีขึ้นไป ซึ่งขนาดยา salbutamol ในเด็กอายุ 2-5 ปี เริ่มต้นที่ขนาด 0.1 มิลลิกรัม/กิโลกรัมของน้ำหนักตัว รับประทานวันละ 3 ครั้งและสามารถเพิ่มขนาดสูงสุดไม่เกิน 0.2 มิลลิกรัม/กิโลกรัมของน้ำหนักตัว รับประทานวันละ 3 ครั้ง (1) และควรใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร เนื่องจากพบผลข้างเคียงสูง
เอกสารอ้างอิง
1.Johnson DB, Merrell BJ, Bounds CG. Albuterol. [Updated 2024 Jan 10]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025
2.Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention. Fontana, WI: GINA; 2024.
3.World Health Organization. WHO Model Formulary for Children 2010. Geneva: WHO Press; 2010.
2.Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention. Fontana, WI: GINA; 2024.
3.World Health Organization. WHO Model Formulary for Children 2010. Geneva: WHO Press; 2010.