กลับรายการ
มีคนมาขอซื้อ domperidone บอกว่าเอาไปกระตุ้นไข่ปลา มันมีแบบนี้จริง ๆ เหรอคะ แล้วยาจะตกค้างในปลาไหม
624 views
คำถาม
มีคนมาขอซื้อ domperidone บอกว่าเอาไปกระตุ้นไข่ปลา มันมีแบบนี้จริง ๆ เหรอคะ แล้วยาจะตกค้างในปลาไหม
คำตอบ
Domperidone เป็นยาในกลุ่ม dopamine antagonist ที่ใช้เพื่อบรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียนในมนุษย์ (1) โดยทางการประมงมีการใช้ domperidone เพื่อกระตุ้นการตกไข่และ/หรือการวางไข่ของปลาที่เพาะเลี้ยง เช่น ปลาคาร์พ (carp) ปลาหัวโต (bighead carp) ปลาหมู (loach) เป็นต้น แต่มักใช้ domperidone ร่วมกับฮอร์โมนอื่น ๆ เช่น GnRH (gonadotropin-releasing hormone) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการกระตุ้นการวางไข่ (2)
จากกลไกการออกฤทธิ์ของ domperidone ที่ทำหน้าที่ยับยั้งการทำงานของโดปามีน (dopamine) ในสมองส่วนไฮโพทาลามัส (hypothalamus) ของปลา ส่งผลให้เพิ่มการหลั่ง GnRH จากไฮโพทาลามัส โดยฮอร์โมน GnRH ที่เพิ่มขึ้นนี้จะกระตุ้นให้ต่อมใต้สมองหลั่ง follicle-stimulating hormone (FSH) และ luteinizing hormone (LH) ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญในการกระตุ้นการพัฒนาของไข่และการตกไข่ (3, 4)
อย่างไรก็ตามยังไม่พบข้อมูลเกี่ยวกับการเผาผลาญและการขับออกของ domperidone ในปลา จึงไม่สามารถสรุปความเสี่ยงของสารตกค้างในปลาได้อย่างชัดเจน
จากกลไกการออกฤทธิ์ของ domperidone ที่ทำหน้าที่ยับยั้งการทำงานของโดปามีน (dopamine) ในสมองส่วนไฮโพทาลามัส (hypothalamus) ของปลา ส่งผลให้เพิ่มการหลั่ง GnRH จากไฮโพทาลามัส โดยฮอร์โมน GnRH ที่เพิ่มขึ้นนี้จะกระตุ้นให้ต่อมใต้สมองหลั่ง follicle-stimulating hormone (FSH) และ luteinizing hormone (LH) ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญในการกระตุ้นการพัฒนาของไข่และการตกไข่ (3, 4)
อย่างไรก็ตามยังไม่พบข้อมูลเกี่ยวกับการเผาผลาญและการขับออกของ domperidone ในปลา จึงไม่สามารถสรุปความเสี่ยงของสารตกค้างในปลาได้อย่างชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
1.MIMS. Domperidone [Internet]. 2025 [cited 2025 Feb 26]. Available from: https://www.mims.com/thailand/drug/info/domperidone?mtype=generic.
2.Peter RE, Lin HR, Van Der Kraak G. Induced ovulation and spawning of cultured freshwater fish in China: advances in application of GnRH analogues and dopamine antagonists. Aquaculture. 1988;74(1-2):1-10.
3.Rottmann RW, Shireman JV, Chapman FA. Hormonal control of reproduction in fish for induced spawning. SRAC Publication. 1991;424.
4.Mylonas CC, Fostier A, Zanuy S. Broodstock management and hormonal manipulations of fish reproduction. General and Comparative Endocrinology. 2010;165(3):516-534.
2.Peter RE, Lin HR, Van Der Kraak G. Induced ovulation and spawning of cultured freshwater fish in China: advances in application of GnRH analogues and dopamine antagonists. Aquaculture. 1988;74(1-2):1-10.
3.Rottmann RW, Shireman JV, Chapman FA. Hormonal control of reproduction in fish for induced spawning. SRAC Publication. 1991;424.
4.Mylonas CC, Fostier A, Zanuy S. Broodstock management and hormonal manipulations of fish reproduction. General and Comparative Endocrinology. 2010;165(3):516-534.